JAK ZATRUDNIĆ PRACOWNIKA W DANII?

Jak zatrudnić pracownika w Danii

Duński rynek charakteryzuje się silną organizacją pracodawców i pracowników. Do kwestii istotnych dla pracodawcy, zatrudniającego pracownika w Danii, należą przede wszystkim aspekty związane z porozumieniami zbiorowymi, szkoleniami pracowników, zezwoleniami na pobyt oraz BHP. Większość pracodawców i pracowników w Danii jest powiązana z organizacjami, które reprezentują ich interesy. Wśród osób zatrudnionych, do związków zawodowych należy około 80% z nich. Pracownicy zagraniczni oraz przedsiębiorstwa obce też mają możliwość przystąpienia do działających na duńskim rynku pracy organizacji. Każdy pracownik w Danii, nawet ten oddelegowany, ma możliwość podjęcia decyzji, czy chce należeć do związku zawodowego.

EOR

Prowadzenie działalności gospodarczej w Danii może wiązać się z wysokimi kosztami, znacznym ryzykiem biznesowym, dużą odpowiedzialnością, zaangażowaniem i czujnością. Rynek duński wymaga znajomości lokalnych, regionalnych i globalnych przepisów. Dzięki usłudze EOR (Employer of Record) przedsiębiorcy nie muszą zajmować się wszystkim sami.

Czym jest EOR?

EOR to nowoczesne narzędzie do zarządzania pracownikami w innym kraju. Jest to zewnętrzna organizacja, która w profesjonalny sposób zapewnia zarządzanie personelem. Oznacza to, że firma może mieć pracownika, który jest zatrudniony zgodnie z lokalnym prawem i podlega formalnemu pracodawcy, którym jest agencja EOR. Dzięki temu rozwiązaniu przedsiębiorcy, którzy chcą rozszerzyć działalność na rynki zagraniczne, mogą zarządzać swoją firmą z dowolnego miejsca na świecie, podczas gdy EOR zajmuje się sprawami kadrowo-płacowymi przedsiębiorcy w innym kraju. Z punktu widzenia finansowego, strategicznego i operacyjnego jest to bardzo korzystne, gdyż umożliwia zaoszczędzenie czasu, obniżenie kosztów i nie wymaga tworzenia nowych struktur.

[infografika] Miesięczny abonament EOR obejmuje:

  • Płatności na rzecz pracowników
  • Płatności podatkowe
  • Kwestie społeczne
  • Prace administracyjne

Przykładem firmy oferującej usługi EOR jest Uniqorm, który zajmuje się tym od wielu lat. Zapewnia swoim zleceniodawcom wiedzę i doświadczenie, a także międzynarodową infrastrukturę. Firma spełnia swoje funkcje zgodnie z wymogami prawnymi i przepisami bezpośrednio związanymi z zatrudnieniem, płacami i migracją pracowników. Więcej informacji znajduje się na witrynie https://uniqorm.com/pl

Korzystając z partnerstwa EOR, rozwój własnego biznesu przebiega swobodnie, gdyż kwestie kadrowo-płacowe można pozostawić ekspertom. Model zatrudnienia EOR oferuje zatem następujące korzyści: oszczędność czasu, mniejsze koszty, całkowitą kontrolę i zmniejszenie ryzyka biznesowego.

EOR umożliwia też przedsiębiorcom:

  • Uproszczenie procedur związanych ze wszystkimi postępowaniami administracyjnymi.
  • Zapewnienie pracownikom wynagrodzenia w koronach duńskich oraz świadczeń socjalnych, takie jak ubezpieczenie emerytalne i opieka zdrowotna.
  • Zmniejszenie ryzyka biznesowego.

Współpraca z firmą świadczącą usługi EOR zazwyczaj rozwija się w następujący sposób:

  1. Pracodawca udziela informacji o pracowniku, określa okres zatrudnienia oraz stawkę wynagrodzenia. 
  2. Pracownik firmy, która świadczy usługi EOR, dokonuje wszelkich formalności, takich jak nadanie numeru identyfikacyjnego, rejestracja czy wizyta w biurze. 
  3. W ostatnim dniu miesiąca pracodawca przekazuje informację o czasie pracy pracownika. 
  4. Pracodawca jest wówczas obciążany kwotą wynagrodzenia pracownika w złotych według kursu NBP. 
  5. Po zarejestrowaniu przelewu pracownik otrzymuje wynagrodzenie w Danii.

Duński rynek pracy

Kiedy obcokrajowcy przyjeżdżający do pracy w Danii są pytani o to, co myślą o kraju i jego mieszkańcach, większość wyraża entuzjazm dla duńskiego rynku pracy. Uważają, że warunki pracy są korzystne, a zarobki dobre. Z drugiej strony, wielu ma trudności z przystosowaniem się do kraju. Duńczycy uważani są za osoby zamknięte i trudne do dotarcia. 

Partnerzy socjalni

Ważną rolę na duńskim rynku odgrywają partnerzy socjalni. Reprezentują oni większość pracodawców i pracowników, mają więc wpływ na określanie warunków pracy i płac w Danii. Warunki te są od bardzo dawna regulowane w ramach układów zbiorowych. Państwo nie ingeruje w ich regulacje, czego wyrazem jest brak ustawowej stawki płacy minimalnej. Układy zbiorowe są negocjowane pomiędzy organizacjami pracodawców a organizacjami związkowymi.

Rynek pracy oparty na porozumieniach 

Na duńskim rynku pracy znajduje odzwierciedlenie solidarność, objawiająca się w “duńskim modelu”. Model, na którym opiera się duński rynek pracy, jest w Danii wyjątkowy i oznacza, że warunki pracy i płacy są regulowane przez dobrowolne porozumienia między związkami zawodowymi pracodawców i pracowników.

Ponieważ wynagrodzenia i warunki pracy są uzgadniane w układach zbiorowych, ramy współpracy między stronami na rynku pracy określa fakt, że umowa ramowa jest przedmiotem odwołania. W przypadku konfliktu w zakresie Układów Zbiorowych spory rozstrzygane są przez arbitraż, lub przez sąd pracy. Cała struktura, zwana również „duńskim modelem”, oznacza, że ​​duński rynek pracy jest uregulowany, a pracownicy i pracodawcy mają silny wpływ na ich wynagrodzenie i warunki pracy.

Podstawą tego duńskiego modelu jest organizacja interesariuszy. Większość pracodawców jest zorganizowana w związki pracodawców, zajmujące się zarówno negocjacjami, jak i doradztwem. Około 80 procent duńskich pracowników należy do związków zawodowych, które gwarantują ich prawa i żądania. Członkostwo w związkach jest dobrowolne. Istnieją również opcje między różnymi związkami. Jednak w przeciwieństwie do wielu innych krajów duńscy pracownicy organizują się. Duński rynek pracy różni się od innych krajów UE przede wszystkim tym, że jest regulowany dobrowolnymi umowami pomiędzy organizacjami pracodawców i pracowników. Państwo nie ingeruje w umowy zawierane pomiędzy stronami na rynku pracy, o ile nie zaostrzają one warunków określonych prawem.

Świadczenie usług w Danii

Usługi w Danii ma prawo świadczyć zarejestrowane w członkowskim kraju UE przedsiębiorstwo. W tym celu może delegować pracowników. Dla takich przedsiębiorstw obowiązkowa jest rejestracja w duńskim urzędzie podatkowym, jako płatnik podatku VAT. Rejestracji należy dokonać najpóźniej na osiem dni przed rozpoczęciem działalności na duńskim rynku. 

[infografika] Na duńskim rynku najłatwiej pracę znajdą:

  • Budowlańcy
  • Hydraulicy
  • Mechanicy
  • Spawacze
  • Elektrycy

W Danii brakuje specjalistów z tych branż, gdyż Duńczycy uważają tego typu pracę za nieopłacalną. Podobnie w przypadku pracy na produkcji, czy też przy sprzątaniu. 

Porozumienia zbiorowe a środowisko pracy 

Państwowa Inspekcja Pracy ustala podstawowe zasady, w jakich pracodawca ma obowiązek zapewnienia przyjaznego i prewencyjnego środowiska pracy. Układy zbiorowe mogą poprawić środowisko pracy. Przykładem wspólnie uzgodnionej poprawy jest zobowiązanie pracodawcy do lepszego zapobiegania stresowi, wymagane przez odpowiednią politykę dotyczącą stresu w miejscu pracy. W następstwie porozumień zbiorowych w 2008 r. działania te zostały rozszerzone o nękanie i przemoc ze strony osób trzecich (użytkowników), podczas gdy prawo UE obejmuje tylko przypadki przemocy między dwiema stronami.

Duński rząd zawarł w krajowym planie działania na lata 2010-2020 4 priorytety w sprawie poprawy środowiska pracy:

  1. Pomniejszyć ilość wypadków.
  2. Ograniczyć hałas, który zagraża słuchowi i taki, który przeszkadza.
  3. Obniżenie nieobecności chorobowej, poprzez poprawę psychicznego środowiska pracy.
  4. Działania profilaktyczne, aby zapobiec obrażeniom mechanicznym – właściwe postawy i prawidłowe korzystanie z narzędzi.

Zdrowe warunki pracy 

W Danii panuje tradycja, że to środowisko pracy powinno być dostosowane do osoby, a nie odwrotnie. Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie bezpiecznego i stymulującego środowiska pracy dla swoich pracowników. Pracownik, wspólnie z pracodawcą tworzy politykę, która to zapewnia. Od czasu uchwalenia pierwszej ustawy o opiece społecznej w 1907 roku państwo określa warunki i prawa do opieki społecznej.

Monitorowanie środowiska pracy

Środowisko pracy można podzielić na aspekt fizyczny i psychiczny pracy. Pracodawca jest odpowiedzialny za monitorowanie, zgodności środowiska pracy z ustalonymi wymaganiami. Narzędziem wykorzystywanym w ocenie środowiska pracy jest tzw. analiza miejsca pracy (VPA). Analiza ta jest oparta na ocenie pracownika i jest zgodna z prawem. Musi być weryfikowana przy wprowadzaniu zmian w pracy. Aby monitorowanie środowiska pracy przebiegało prawidłowo, pracodawca musi znać opinię pracowników. 

Układ zbiorowy

W Danii partnerzy społeczni są zazwyczaj w stanie przedyskutować wszelkie problemy i rozwiązać je w drodze wzajemnego porozumienia. Istnieje w tej dziedzinie rozbudowany system oparty na porozumieniach o współpracy i podstawowym poszanowaniu osiągniętych porozumień.

Układy zbiorowe z pracodawcami, którzy nie są członkami organizacji pracodawców

Związki zawodowe mogą negocjować układy zbiorowe z pracodawcami, którzy nie są członkami organizacji pracodawców. Porozumienie zbiorowe między indywidualnym pracodawcą a organizacją związkową przybiera najczęściej formę „układu zbiorowego pracy w zakresie przestrzegania układu”. Zobowiązuje on pracodawcę do przestrzegania układu zbiorowego pracy obowiązującego w tym obszarze działalności.

Porozumienia w sprawie zawierania układów zbiorowych z pracodawcami zagranicznymi 

Wielu pracodawców z branży budowlanej, niezrzeszonych w związkach zawodowych z nowych państw członkowskich UE w Europie Środkowej zawarło porozumienia z duńskimi organizacjami związkowymi w celu zawarcia układów zbiorowych. Te układy zbiorowe mają zastosowanie do prac wykonywanych przez zainteresowane przedsiębiorstwa w Danii. Zagraniczni pracodawcy zazwyczaj przestrzegają umów zbiorowych, które zostały już zawarte między związkami zawodowymi a duńskimi organizacjami pracodawców. Firmy zagraniczne, rozpoczynając negocjacje, mogą zasięgnąć porady odpowiedniej organizacji pracodawców.

[infografika] Przez porozumienia zbiorowe zapewniane są:

  • Płace i ustalone podwyżki płac 
  • Fundusz emerytalny 
  • Godziny pracy, nadgodziny i dodatkowe wynagrodzenie 
  • Edukacja i szkolenia 

Przestrzeganie postanowień układu zbiorowego

Główną cechą duńskiego rynku pracy jest współpraca: spory zbiorowe prowadzone są według uzgodnionych zasad. Partnerzy społeczni są zobowiązani, aby przestrzegać postanowień układu zbiorowego. Przedsiębiorstwa zagraniczne, które same zawierają układy zbiorowe lub są objęte układami zbiorowymi zawartymi w Danii, też mają taki obowiązek. Wraz z zawarciem układu zbiorowego pracy przywracany jest spokój na rynku pracy. Oznacza to, że strajki i lokauty są zasadniczo nielegalne w okresie obowiązywania układu zbiorowego. Nie powoduje to zazwyczaj większych problemów. 

Co się dzieje w przypadku naruszenia postanowień układu zbiorowego?

Jeżeli jedna ze stron układu zbiorowego pracy narusza postanowienia układu, może być zobowiązana do zapłaty kary pieniężnej. Wysokość kary może być uzgodniona między stronami w negocjacjach lub ustalona dla jednej ze stron przez Sąd Pracy. Zawarte układy zbiorowe mogą być przedmiotem sporów dotyczących ich interpretacji. W takich przypadkach każda ze stron ma prawo wnioskować o wszczęcie sporu interpretacyjnego przed specjalnym organem arbitrażowym ds. rynku pracy. 

Przedstawiciele załogi

W ramach systemu zbiorowych układów pracy istnieją również szczególne zasady dotyczące przedstawicieli załogi. Przedstawiciele załogi to pracownicy wybrani przez pracowników danego zakładu pracy do reprezentowania ich i organizacji związkowej tego zakładu. Przedstawiciele pracowników mają szczególną ochronę i nie mogą być zwolnieni bez uzasadnionej przyczyny. Z upoważnienia innych pracowników przedstawiciele załogi mają formalne uprawnienia do prowadzenia negocjacji z kierownictwem w sprawach dotyczących płac i warunków pracy oraz do zawierania porozumień z pracodawcami. Porozumienia te muszą być ratyfikowane przez odpowiednią organizację związkową.

Prawo do podjęcia sporu zbiorowego

W Danii związki zawodowe mają podstawowe prawo do zawierania układów zbiorowych z pracodawcami i ich organizacjami. Związki zawodowe mogą to wspierać poprzez podjęcie akcji protestacyjnej przeciwko pracodawcy. Dotyczy to również zagranicznych pracodawców działających w Danii, którzy oddelegowują swoich pracowników do pracy w Danii.

Zasady określające procedurę sporów zbiorowych nie zostały określone w ustawie, lecz wykształciły się na przestrzeni lat z orzecznictwa Sądu Rynku Pracy. Ogólnie rzecz biorąc, prawo związków zawodowych do podejmowania sporów zbiorowych i solidarnościowych akcji jest bardzo szerokie. Legalność sporu pracowniczego zależy od tego, czy akcja dotyczy pracy, która jest częścią normalnej działalności danego związku zawodowego. Nie jest jednak konieczne, aby organizacja związkowa posiadała członków w danym przedsiębiorstwie.

Strajki bojkoty i akcje solidarnościowe

Strajki, bojkoty i akcje solidarnościowe są elementami sporów zbiorowych, które mogą być inicjowane przez organizacje związkowe.

  • W przypadku strajku związek zawodowy nakazuje swoim członkom nie pracować w objętym sporem przedsiębiorstwie.
  • W przypadku bojkotu związek zakazuje swoim członkom pracy w objętym sporem przedsiębiorstwie.
  • W przypadku akcji solidarnościowej związek zawodowy lub inne związki zrzeszone w tej samej centrali związkowej wspierają spór pracowniczy, nakazując swoim członkom podjęcie strajku lub niepodejmowanie pracy w przedsiębiorstwie objętym sporem.

Pytania o legalność sporów zbiorowych mogą być kierowane do sądu pracy, który orzeka w specjalnym uproszczonym trybie. Podobnie jak związki zawodowe, organizacje pracodawców mają możliwość inicjowania sporów zbiorowych i mogą podejmować środki w postaci lokautu i bojkotu.

Lokalny oddział FOA

W skład FOA wchodzą 43 lokalne oddziały. Wstępując do związku zawodowego, pracownik staje się częścią profesjonalnego wspólnoty zawodowej, która będzie dbała o jego główne interesy w zakresie negocjacji płac i warunków pracy. Odgrywa również rolę w jego codziennym życiu zawodowym. 

Lokalne oddziały związków zawodowych zajmują się sprawami zawodowymi w miejscu pracy, prowadzą mediacje w przypadku sporów i oferują doradztwo w zakresie np. ubezpieczenia od bezrobocia (a-kasse) i kształcenia. Negocjują lokalnie, na przykład z pracodawcą, jeśli jesteś rekrutowany do alternatywnej pracy przez prywatną agencję, a nie bezpośrednio przez gminę. Lokalny oddział związku zawodowego jest również gotowy odpowiedzieć na praktyczne pytania, które można mieć jako obcokrajowiec i nowy obywatel w Danii. Można porozmawiać i otrzymać poradę na temat znalezienia mieszkania i prywatnych wyzwań związanych z przystosowaniem się do życia w społeczeństwie.

[infografika] FOA podzielona jest na cztery sektory: 

  • Społeczno-zdrowotny
  • Edukacyjny 
  • Żywność i usługi 
  • Serwis techniczny

Zdecydowana większość z 200 tys. członków pracuje w służbie publicznej, w tym:

  • Opiece nad dziećmi 
  • Opiece nad pacjentami w szpitalach i domach opieki 
  • Utrzymanie gotowości operacyjnej, np. gaszenie pożarów 
  • Zapewnienie opieki i usług dla osób starszych i niepełnosprawnych 
  • Prowadzenie autobusów 
  • Sprzątanie i gotowanie w szpitalach, domach dla osób starszych, szkołach i koszarach wojskowych 
  • Monitorowanie i utrzymanie budynków 

Obowiązki związku zawodowego 

FOA ma 4 główne zadania, jeśli chodzi o jej członków:

  1. Zawierać układy zbiorowe z organizacjami pracodawców w sprawie wynagrodzeń i warunków pracy.
  2. Organizować i szkolić przedstawicieli związków zawodowych w miejscu pracy, aby działali jako łącznik między związkiem zawodowym a poszczególnymi pracownikami w miejscu pracy.
  3. Reprezentować i dbać o interesy swoich członków w odniesieniu do systemu politycznego.
  4. Doradzać członkom w zakresie wzajemnych porozumień w miejscu pracy, własnego życia zawodowego i konfliktów z pracodawcami.

Przedstawiciel związków zawodowych – Tillidsrepræsentant (TR) 

Przedstawiciele związków zawodowych wybierani są spośród zrzeszonych w związku pracowników, aby reprezentować interesy swoich kolegów w codziennej pracy, w lokalnych negocjacjach i w przypadku problemów w miejscu pracy. Jeśli jest co najmniej pięciu pracowników, mają oni prawo wybrać spośród siebie przedstawiciela związku zawodowego, który będzie reprezentował interesy pracowników wobec pracodawcy. Przedstawiciele związków zawodowych są szczególnie chronieni przed zwolnieniem i pogorszeniem warunków pracy.

Przedstawiciel związku to łącznik między związkiem a miejscem pracy, który został do tego zadania przeszkolony przez związek. Jeśli jesteś zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej, która nie wybrała jeszcze przedstawiciela związku zawodowego, możesz skontaktować się z lokalnym oddziałem związku. Podobnie prawo do wyboru przedstawiciela związku zawodowego mają osoby zatrudnione na czas określony lub na godziny (powyżej 8 godzin tygodniowo).

Wspólne umowy 

Oprócz porozumień zbiorowych istnieją również ogólne umowy między organizacjami partnerskimi, do których należą związki zawodowe FOA i związki pracodawców. Tego typu umowy zawierają postanowienia dotyczące szeregu tematów powszechnie występujących w porozumieniach zbiorowych, takich jak:

  • Umowy o urlopach 
  • Umowy dotyczące nieobecności związanych z rodziną (np. urlopu macierzyńskiego)
  • Umowy o reprezentacji związkowej 

Umowy członkowskie 

Zdecydowana większość pracodawców zrzeszonych w związkach FOA to pracodawcy publiczni. Są jednak także pracodawcy prywatni. Umowy o członkostwo z pracodawcami prywatnymi zawierane są indywidualnie. W większości przypadków pracodawcy prywatni respektują układy zbiorowe zawarte w obszarze pracy, które są zawarte w umowie członkowskiej z pracodawcą prywatnym. Umowa może zawierać również inne elementy, takie jak umowa o zakwaterowanie, przydział godzin pracy itp. Żadna umowa nie może jednak pogorszyć warunków określonych w porozumieniu zbiorowym.

Wszystko można wynegocjować 

Przy negocjowaniu porozumień zbiorowych pracy w zasadzie możliwe jest wynegocjowanie wszystkich warunków pracy. Z reguły jednak nie zawiera się porozumień zbiorowych, które traktują pracowników mniej korzystnie, niż przewiduje to prawo. Przykładem jest ustawa urlopowa, która przewiduje, że wszyscy pracownicy mają prawo do pięciu tygodni urlopu –  organizacje zawarły porozumienie urlopowe mające zastosowanie do pracowników gminnych i regionalnych, które uprawnia ich do sześciu tygodni urlopu.

Praca w Danii

Wszystkie warunki dotyczące płac oraz pracy określane są w układach zbiorowych. Układ zbiorowy to dokładniej kontrakt, który określa obowiązujące pracowników konkretnego przedsiębiorstwa lub branży warunki pracy. Pracownicy w układzie zbiorowym reprezentowani są przez organizację kolektywną, a pracodawca może występować zarówno w ramach organizacji pracowników, jak i jako indywidualny przedsiębiorca lub indywidualne przedsiębiorstwo. 

[infografika] W Danii można podjąć pracę na jednej z czterech zasad jako:

  1. Zatrudniony w duńskim przedsiębiorstwie pracownik
  2. Delegowany pracownik zatrudniony w świadczącym usługi w Danii przedsiębiorstwie
  3. Osoba samozatrudniona, która świadczy usługi w Danii
  4. Osoba samozatrudniona, która rozpoczyna działalność w Danii

Zakaz dyskryminacji

Prawo duńskie zakazuje dyskryminacji na rynku pracy. Przepisy antydyskryminacyjne mają na celu ochronę pracowników przed dyskryminacją ze względu na kolor skóry, rasę, religię lub przekonania, poglądy polityczne, orientację seksualną, wiek, niepełnosprawność oraz pochodzenie (narodowe, etniczne, społeczne). Ochrona występuje na wszystkich etapach zatrudnienia, w tym rekrutacji i okresie pracy, jak i zwolnienia i wypowiedzenia.

Osoba, która doświadcza dyskryminacji, może bezpłatnie złożyć skargę do Rady ds. Równego Traktowania. Jeśli roszczenie zostanie uwzględnione, osoba ta ma prawo do odszkodowania. Istnieje też możliwość kontaktu z Radą ds. Równego Traktowania, pisząc do Krajowej Komisji ds. Apelacji Społecznych na adres ast@ast.dk.

Zatrudnienie w Danii przez polską firmę

Praca taka odbywa się na zasadzie zlecenia. Znaczy to tyle, że przyjazd i pobyt polskich pracowników w Danii jest ograniczony czasowo w zależności od trwania konkretnego projektu realizowanego przez konkretną firmę. Aby rozpocząć pracę, należy spełnić niezbędne warunki:

  • Po pierwsze, firma realizująca zlecenie musi być obecna na polskim rynku od co najmniej roku.
  • Osoba zatrudniona do konkretnego zadania za granicą musi pracować w pełnym wymiarze godzin, a także posiadać co najmniej 1 rok przepracowany przed wyjazdem do Danii.
  • Minimalna stawka wynosić powinna 100-110 DKK za godzinę.
  • Pracownik nie może mieć duńskiego szefa, natomiast wykonuje polecenia swojego polskiego szefa.
  • Wszyscy pracownicy mają obowiązek przystąpić do grupowego ubezpieczenia zdrowotnego podczas pracy/przydziału do pracy w Danii.

Kraje skandynawskie są bardzo popularne wśród Polaków, jeśli chodzi o wyjazdy do pracy. Nie da się ukryć, że znajomość języka duńskiego nie jest wśród Polaków zbyt powszechna. Bez znajomości języka, trudno jednak zaaklimatyzować się w pracy wymagającej kontaktu z Duńczykami. Język angielski może się przydać, ale wiele prac wymaga podstawowej znajomości języka duńskiego. W efekcie Polacy zajmują zazwyczaj w Danii niższe stanowiska związane z pracą fizyczną.

Pracodawca a układ zbiorowy

Jeżeli pracodawca jest objęty układem zbiorowym, musi oferować wszystkim pracownikom warunki pracy, jakie zostały w nim określone. Osoby, które nie należą do związku zawodowego, będą więc pracować na takich samych warunkach, jak wszyscy inni pracownicy w danej firmie.

Związki zawodowe w Danii mogą wszcząć spór zbiorowy, który miałby na celu zawarcie układu zbiorowego. Istnieje wiele przykładów takiego działania. Tyczy się to zarówno pracodawców duńskich, jak i zagranicznych. Spory zbiorowe w przypadku pracodawców zagranicznych pojawiają się w szczególności w sektorze budowlanym. 

Zatrudnienie na okres przejściowy w Danii

Decyzję o otwarciu rynku pracy dla pracowników z nowych krajów członkowskich UE, Dania podjęła jeszcze przed 1 maja 2004 roku. Środkowoeuropejscy pracownicy mają obecnie uregulowany przepisami obowiązującymi w okresie przejściowym dostęp do duńskiego rynku pracy. W okresie przejściowym wymagane jest od obywateli z krajów środkowoeuropejskich uzyskanie zezwolenia na pobyt i pracę. 

Zezwolenie na pobyt i pracę

Urząd ds. Cudzoziemców w Danii udziela zezwolenia na pobyt i pracę. Jest to organ, który skupia się m.in. na efektywnym i szybkim obsługiwaniu wniosków o zezwolenie.  Jeżeli firma uzyskała już zezwolenie od Urzędu ds. Cudzoziemców, pracę w niej można zacząć po powiadomieniu urzędu o zatrudnieniu. 

Warunki przyznawania zezwolenia na pobyt i pracę w Danii:

  1. Wymiar zatrudnienia to co najmniej 30 godzin w tygodniu
  2. Zatrudnienie podlega pod zasady odpowiadające układom zbiorowym lub zapewnia w inny sposób spełnienie warunków pracy i standardów płacy, jakie obowiązują dla danego zawodu.
  3. Zgodnie z wymogami duńskiej Ustawy o opodatkowaniu dochodów u źródła ich powstawania, pracodawca musi być zarejestrowanym podatnikiem podatku dochodowego w Danii.
  4. Pracodawca nie jest objęty legalnym sporem zbiorowym.

Zezwolenie na pobyt i pracę obowiązuje tylko to zatrudnienie, dla którego zostało udzielone. Pracownik nie może więc podjąć innej pracy, jeżeli nie uzyskał na nią zezwolenia od Urzędu ds. Cudzoziemców, lub w przypadku przedsiębiorstwach, które uzyskały zezwolenie z góry, bez powiadomienia Urzędu o zatrudnieniu. Jeżeli zaistnieje potrzeba, aby przedłużyć zezwolenie na pobyt i pracę, cudzoziemiec może pracować w czasie, gdy Urząd będzie rozpatrywał wniosek, o ile wniosek o przedłużenie zezwolenia był złożony co najmniej na miesiąc przed końcem ważności zezwolenia.

[infografika] Pozwolenia na pracę i pobyt 

  • Obywatele krajów skandynawskich nie potrzebują pozwolenia na pracę lub pobyt, aby pracować w Danii.
  • Obywatele państw członkowskich UE/EOG mogą swobodnie wyjeżdżać do Danii w celu podjęcia pracy. 
  • Pracując w Danii krócej niż trzy miesiące, nie trzeba mieć pozwolenia na pracę lub pobyt, ale należy uzyskać kartę podatnika. 
  • W przypadku, gdy pracownik pracuje w Danii przez okres dłuższy niż trzy miesiące, musi uzyskać zaświadczenie o rejestracji. 
  • Jeśli nie jesteś obywatelem państwa członkowskiego UE/EOG, musisz ubiegać się i otrzymać pozwolenie na pracę oraz zezwolenie na pobyt.

Osoby, które są zatrudnione przez co najmniej rok w trybie przejściowym, mogą po tym czasie zmienić miejsce pracy bez ubiegania się o zezwolenie na pobyt i pracę. Ten przepis nie dotyczy tych osób, które z własnej woli zaprzestały pracy. W Danii praca bez posiadania zezwolenia jest przestępstwem, ponieważ podjęcie pracy jest dozwolone jedynie po jego uzyskaniu. 

Obecnie, mając ofertę pracy w Danii, łatwiej jest uzyskać pozwolenie na pobyt obywatelowi UE. Pracownicy pochodzący z krajów sąsiednich i Europy Wschodniej często znajdują zatrudnienie w sektorze opieki nad starszymi osobami. Między krajami skandynawskimi natomiast, od zawsze istnieje swobodny przepływ siły roboczej. Duńskie prawo regulujące imigrację z krajów nienależących do UE zostało również złagodzone, więc osoby pochodzące spoza krajów skandynawskich i UE mają również możliwość zamieszkania i podjęcia pracy w Danii.

Obywatele państw członkowskich UE mogą swobodnie podróżować do Danii, jeśli szukają pracy. W przypadku, gdy ich okres pobytu jest krótszy niż trzy miesiące, nie potrzebują pozwolenia na pobyt ani na pracę. Muszą jednak załatwić wszystkie formalności związane z kartą podatnika. Jeżeli zamierzają na dłużej zostać w Danii, potrzebne będzie świadectwo rejestracji. Dokument ten uprawnia do dalszego pobytu na terenie kraju.

Okres przejściowy a przedsiębiorstwa środkowoeuropejskie z krajów UE

W przypadku przedsiębiorstw z krajów środkowoeuropejskich UE, które świadczą usługi w Danii, przepisy o okresie przejściowym nie obowiązują. Dlatego więc, obywatele tych krajów, którzy w wyniku oddelegowania pracują w Danii, nie muszą starać się o pozwolenie na pobyt w trybie, jaki został określony dla okresu przejściowego. Oddelegowany pracownik musi uzyskać zezwolenie na pobyt w kraju EOG/UE, jeśli przebywa tam dłużej niż trzy miesiące.

Delegowanie pracowników

Delegowanie pracowników przez przedsiębiorstwo jest w Danii regulowane przepisami Ustawy o delegowaniu pracowników. Przedsiębiorstwo delegujące musi spełniać wymogi dotyczące godzin pracy, dni wolnych, BHP, równego traktowania itp.

[infografika] Aby dany pracownik został uznany za oddelegowanego muszą zostać spełnione wymogi:

  • Przedsiębiorstwo, które deleguje pracownika, musi prowadzić na terenie swojego kraju rzeczywistą działalność gospodarczą
  • Pracownik, który jest delegowany, musi być zatrudniony na stałe w przedsiębiorstwie delegującym
  • Delegacja musi służyć wykonaniu danej usługi i mieć charakter czasowy. 

Jeśli delegowana osoba jest rzeczywiście pracownikiem, duńskiego, bądź zagranicznego pracodawcy i pochodzi z jednego ze środkowoeuropejskich krajów członkowskich UE, wtedy praca wykonywana pod pretekstem oddelegowania jest nielegalna. 

Wynagrodzenie w Danii

Dania jest krajem zamożnym, co oznacza, że ​​dochody są znacznie wyższe niż w Polsce. Pomimo wyższych cen, po opłaceniu kosztów utrzymania Duńczyk ma w portfelu znacznie więcej pieniędzy, co pracując tam, jest odczuwalne. W przeciwieństwie do wielu innych krajów wybieranych jako miejsca emigracji zarobkowej w UE, duńskie prawo zabrania niższych płac dla obcokrajowców. Obcokrajowiec ma prawo do takiego samego wynagrodzenia za swoją pracę, niezależnie od tego, czy jest pochodzenia polskiego, czy duńskiego.

LØN UNREGNER – miesięczne wynagrodzenie brutto

UDBETALT – kwota netto

W duńskiej ustawie o delegowaniu pracowników nie są zawarte przepisy dotyczące płac minimalnych, gdyż płaca minimalna nie jest ustalona w Danii. Wysokość wynagrodzenia zazwyczaj jest uzgadniania w układach zbiorowych, związanych z różnymi rodzajami pracy. Pracodawca ma wolną rękę co do tego, czy przystąpi do układu zbiorowego ze związkiem zawodowym, czy też nie. Przedsiębiorca zagraniczny musi liczyć się z tym, że organizacje związkowe, działające w Danii będą się starały wynegocjować układ w prawie pracy oraz płac. Odbywa się to zazwyczaj w taki sposób, że organizacja związkowa nawiązuje kontakt z przedsiębiorcą i proponuje mu przystąpienie do układu zbiorowego. 

W związku z porozumieniem zawartym w 1992 r. przez ogólnokrajowe centrale partnerów socjalnych (duńską konfederację związków zawodowych i duńską konfederację pracodawców), w Danii zarówno organizacje pracodawców, jak i związki zawodowe uznają, że delegowani z innych krajów UE pracownicy muszą mieć identyczne prawa odnośnie płac i warunków pracy, jak Duńczycy pracujący na podobnych stanowiskach. 

Większość dużych firm wykonawczych zawiera w swoich kontraktach klauzulę, w ramach której podwykonawcy mają obowiązek wynagrodzić swoich pracowników w zgodzie z określonymi dla sektora budownictwa w Danii warunkami. 

Konto bankowe

Do tego, aby otrzymywać wynagrodzenie, niezbędne jest konto bankowe. Obcokrajowiec też może otworzyć konto w duńskim banku. Aby otworzyć konto bankowe, należy przynieść ze sobą paszport lub dowód osobisty oraz potwierdzenie adresu zamieszkania w Danii. Korzystnie jest, jeśli konto jest jednocześnie “NemKonto”, czyli publicznym systemem płatniczym, do którego administracja może wpłacać należne pieniądze, np. z tytułu zwrotu podatku lub świadczeń socjalnych. Możliwe jest również przelanie swoich dochodów z duńskiego banku na konto za granicą.

Przedsiębiorca zagraniczny a negocjacje ze związkami

Przedsiębiorca zza granicy może odmówić negocjacji ze związkami. Może też przystąpić do duńskiej organizacji pracodawców, czyli również do układu zbiorowego, zawartego ze związkami zawodowymi przez organizację. Osoba należąca do organizacji pracodawców ma możliwość uzyskania doradztwa prawnego w negocjacjach ze związkami zawodowymi. 

Jakie są powszechne opinie o pracy w danii?

  • Pracodawcy w Danii cenią zaangażowanie i pracowitość, są też nastawieni pozytywnie do obcokrajowców i tworzą dobre warunki pracy.
  • Etat w Danii wynosi 37 godzin tygodniowo, przy czym większość duńskich pracowników kończy pracę w piątki o godzinie 12/13.
  • Jeśli zaistnieje potrzeba, aby pracownik został na nadgodzinach, firma najpierw zapyta go, czy może zostać. Jeśli odmówi, nie będzie z tym problemu.
  • Hierarchia zazwyczaj jest niewidoczna. Szef lub lider grupy w razie potrzeby zajmuje się wykonywaniem zadań zwykłych pracowników.

Kary za nielegalną pracę

W przypadku nielegalnej pracy, karze podlega nie tylko pracodawca, ale również pracownik. Kara dla pracodawcy, który nielegalnie zatrudnia cudzoziemców, wynosi 10 tys. DKK miesięcznie za każdego cudzoziemca. Jeśli pojawią się okoliczności zaostrzone, kara wyniesie 20 tys. DKK od osoby. Zarówno pracownicy i pracodawcy mogą zostać objęci karą pozbawienia wolności, nawet do dwóch lat więzienia. 

Samozatrudnienie w Danii

Obywatele UE mogą zgodnie z prawem zakładać firmy w Danii. Mają również prawo przebywać w tym celu na terenie Danii. Przedsiębiorca musi zarejestrować swoją firmę w Głównym Urzędzie ds. Przedsiębiorstw i Spółek. 

Określenie przedsiębiorstwa jako typu “ręce i nogi” jest stosowane wobec osób, które podczas wykonywania pracy na samozatrudnieniu pozostają w stosunku pracy. Duńskie władze, w związku z przebiegiem rejestracji, kontrolują to, czy dana osoba jest czyimś pracownikiem, czy faktycznie jest samozatrudniona. Jeżeli ustalone zostanie, że osoba nie jest samozatrudniona, tylko jest czyimś pracownikiem, wtedy obowiązują przepisy dotyczące okresu przejściowego. Nielegalna jest praca wykonywana pod pretekstem samozatrudnienia, podczas gdy dana osoba, będąca obywatelem UE, jest pracownikiem u duńskiego lub zagranicznego pracodawcy. 

Co warto wiedzieć o prawie pracy w Danii?

  • W kodeksie pracy nie ma ani jednego aktu regulującego zasady funkcjonowania w relacji pracodawca-pracownik.
  • Co cztery lata, w ramach współpracy Duńskiej Federacji Związków Zawodowych i Duńskiej Konfederacji Pracodawców, ustalane są zasady zatrudnienia.
  • Do związków zawodowych w Danii należy ok. 80% osób aktywnych zawodowo, mają więc silną pozycję. 
  • Z ustalonych zasad wynika, że umowy o pracę muszą być zawierane na piśmie. 
  • Czas trwania umowy i sposób ich odnawiania nie jest uregulowany zasadami.
  • Pracownicy funkcjonujący w systemie zmianowym mają prawo do dwóch dodatkowych godzin urlopu za 37 dni pracy, w zależności od podpisanej z pracodawcą umowy.
  • Nadgodziny są płatne osobno, często według stawki 50% za dwie pierwsze godziny i 100% za kolejne oraz dni świąteczne. 
  • Urlop wypoczynkowy w wymiarze 5 tygodni rocznie przysługuje wszystkim pracownikom, niezależnie od sektora, w jakim są zatrudnieni.
  • Rok urlopowy w Danii trwa od 2 maja do 30 kwietnia następnego roku.
  • W przypadku, gdy pracownik nie przepracował całego poprzedniego roku, nabywa prawo tylko do części urlopowych dni. 

Pracownicy a związki zawodowe

Każdy pracownik ma prawo wstąpić do związku zawodowego. Związek zawodowy może pomagać w sporze dotyczącym warunków pracy i płacy, ale tylko wtedy, gdy jest się jego członkiem. Większość osób pracujących w Danii przynależy do związków zawodowych. Do wyboru jest wiele związków zawodowych, a to, do którego się przystępuje, zależy głównie od charakteru pracy.

Czas pracy – limity

Dla pracowników powyżej 18 roku życia dyrektywa UE w sprawie czasu pracy określa następujące limity:

  • Dzienny okres odpoczynku musi trwać co najmniej 11 kolejnych godzin. 
  • Maksymalna długość tygodnia pracy to 48 godzin, łącznie z nadgodzinami.
  • Każdego dnia roboczego trwającego dłużej niż 6 godzin przerwa. Jej długość zależy od jej celu, np. przerwa na lunch. 
  • Pracownik nocny nie może pracować dłużej niż średnio 8 godzin w okresie 24 godzin. 
  • Jeden dzień odpoczynku (24 godziny) w tygodniu, który musi być połączony z dziennym okresem odpoczynku. Pomiędzy dwoma dniami odpoczynku nie powinno być więcej niż sześć dni roboczych. 

Urlop

Pracowników oddelegowanych do Danii obowiązują przepisy dotyczące urlopów obowiązujące w ich kraju ojczystym, z tym że ich prawo do urlopu oraz wynagrodzenie za czas urlopu musi być zgodne z przepisami duńskiej Ustawy o urlopach. Oznacza to, że prawo duńskie ma zastosowanie, jeśli przepisy dotyczące urlopu w kraju pochodzenia pracownika są mniej korzystne niż w Danii. 

Jeżeli pracownik objęty jest duńskim układem zbiorowym pracy, może mieć prawo do urlopu wykraczającego poza poziom gwarantowany przez ustawę o urlopach. Zgodnie z duńskim prawem urlopowym, pracownik ma prawo do 25 dni urlopu rocznie, bez względu na to, czy posiada prawo do płatnego urlopu. 

Osoby, którym nie udzielono płatnego urlopu, nadal mają prawo do urlopu bezpłatnego. Pracownikom przysługuje 2,08 dnia płatnego urlopu za każdy przepracowany miesiąc w okresie od 1 września do 31 sierpnia roku rozliczeniowego. Urlop musi być wykorzystany w roku urlopowym od 1 września do 31 grudnia następnego roku. Wynagrodzenie za urlop może być równe regularnemu wynagrodzeniu miesięcznemu lub rekompensacie za urlop, która wynosi 12,5% wynagrodzenia za rok zarobkowy. Pracownicy mają prawo do trzech kolejnych tygodni urlopu głównego od 1 maja do 30 września. 

Pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika o wymiarze urlopu wypoczynkowego nie później niż trzy miesiące przed rozpoczęciem tego okresu. W przypadku pozostałych urlopów ten termin  wynosi co najmniej miesiąc przed rozpoczęciem urlopu.

Równe szanse i równa płaca

Wszystkie firmy działające w Danii muszą przestrzegać duńskiej ustawy o równym traktowaniu i równych płacach.

[infografika] Duńska ustawa o równym traktowaniu zapewnia równe traktowanie mężczyzn i kobiet w pracy. 

  • Oznacza to na przykład, że pracodawca nie może faworyzować jednej płci, gdy stanowisko staje się wolne. 
  • Pracodawca nie może również dyskryminować pracownic ze względu na ciążę, poród lub urlop z nim związany. 
  • Zgodnie z duńską ustawą o równej płacy mężczyźni i kobiety powinni otrzymywać takie samo wynagrodzenie za tę samą pracę lub pracę o równej wartości.

Agencja pracy tymczasowej

Osoba pracująca jako zagraniczny pracownik agencyjny w Danii podlega pod duńską ustawę o prawach pracowników agencyjnych. Oznacza to, że jako pracownik tymczasowy ma prawo do takich samych warunków pracy jak zwykli pracownicy w firmie. Warunki te obejmują: 

  1. Godziny pracy
  2. Wynagrodzenie
  3. Nadgodziny
  4. Przerwy
  5. Okresy odpoczynku
  6. Warunki pracy

Umowa o pracę w Danii

Bez względu na to, czy istnieje porozumienie zbiorowe, czy nie, duńskie prawo wymaga, aby najpóźniej miesiąc po rozpoczęciu pracy pracownik otrzymał umowę o pracę. 

Umowa o pracę powinna zawierać:

  1. Nazwisko wraz z adresem pracodawcy i pracownika,
  2. Identyfikację miejsca pracy. W przypadku braku możliwości ustalenia miejsca pracy należy zgłosić fakt, że pracownik wykonuje swoją pracę w różnych miejscach, podając siedzibę firmy lub adres pracodawcy.
  3. Opis stanowiska lub tytuł, stopień, stanowisko lub rodzaj stanowiska pracownika.
  4. Data rozpoczęcia pracy.
  5. Przewidywany czas trwania zatrudnienia, jeśli jest to inna umowa o pracę niż umowa na czas nieokreślony.
  6. Prawo urlopowe i informacja, czy w czasie urlopu pracownikowi będzie wypłacane wynagrodzenie.
  7. Określony termin rozwiązania umowy przez pracodawcę lub pracownika, lub przedstawienie zarządzenia w tym zakresie.
  8. Aktualne wynagrodzenie przysługujące pracownikowi w momencie rozpoczęcia pracy oraz informacje o dodatkowych częściach wynagrodzenia nieujętych w niniejszym dokumencie, takich jak składki emerytalne oraz ewentualne mieszkanie i wyżywienie.
  9. Informacja na temat daty wypłacania wynagrodzenia.
  10. Czas pracy (dzienny lub tygodniowy)
  11. Informacje na temat obowiązujących umów regulujących stosunek pracy lub umów porozumień zbiorowych. W przypadku porozumień lub umów zawartych przez inne strony, niż firma zatrudniająca, należy podać kim są te strony.

Warto pamiętać, aby w przypadku braku znajomości języka, skorzystać z usług tłumacza przed podpisaniem umowy. Podpisywanie dokumentów, które są dla nas niezrozumiałe nie jest dobrym pomysłem, szczególnie w przypadku tak ważnego dokumentu, jak umowa o pracę.

Edukacja i szkolenia pracowników

Dania to kraj edukacyjny, którego tradycją i celem jest zapewnienie obywatelom możliwości i inspiracji do uczenia się przez całe życie. System edukacji jest skonstruowany tak, aby dzieci i młodzież mogły otrzymać dobrą i bezpłatną edukację. Dorośli, niezależnie od statusu materialnego, mogą w każdej chwili podnosić swoje kwalifikacje zgodnie ze swoimi potrzebami i wymaganiami.

Kwalifikacje

W Danii bardzo ważne są kwalifikacje, a celem jest, aby każdy, kto pracuje z ludźmi, na przykład opiekując się osobami starszymi, miał wykształcenie odpowiednie do wykonywanego zawodu. Jednak wykształcenie zawodowe nie jest obowiązkowe w przypadku pracy w duńskim sektorze publicznym. 

Wprowadzenie

Będąc zatrudnionym przez agencję pracy lub bezpośrednio przez duńskiego pracodawcę, musisz być przygotowany do pracy poprzez wprowadzenie i naukę języka. Wprowadzenie ma na celu przedstawienie zakresu obowiązków na danym stanowisku. Będąc zatrudnionym, masz dostęp do stałego uczestnictwa w kursach zawodowych oraz możliwość uczestniczenia i odbycia szkoleń zawodowych. 

Dlaczego warto nauczyć się duńskiego przed pracą w Danii?

Niezależnie od tego, czy potrzebujesz duńskich słówek w pracy, czy też nie, znajomość podstaw zawsze jest czymś korzystnym. Może przydać się to w różnych sytuacjach, na przykład podczas wizyty w aptece lub gdy zaistnieje potrzeba zapytania kogoś o drogę. W sektorze publicznym bardzo ważny jest kontakt z ludźmi, dlatego też umiejętności językowe są istotną kwestią. Warunkiem pracy z ludźmi jest to, że po rozpoczęciu pracy zacznie się intensywny kurs języka duńskiego. Sposób, w jaki pracodawcy radzą sobie z kwestią języka, jest bardzo zróżnicowany. 

Kurs języka duńskiego

Przyjeżdżając do Danii z własnej inicjatywy, pojawia się kilka możliwości nauki języka duńskiego. Prawo duńskie wymaga, aby zagraniczni pracownicy, którzy legalnie mieszkają w Danii w ciągu miesiąca od złożenia zapytania w gminie lub co najmniej miesiąca od otrzymania ich pesel/CPR-nummer, mieli możliwość nauki języka duńskiego. Ogólnie rzecz biorąc, kurs na pewno zostanie zaoferowany nowemu pracownikowi z zagranicy. Przyjeżdżając do Danii na własną rękę i  otrzymując pozwolenie na pobyt i pracę, nabywa się prawo do bezpłatnej nauki języka w swoim regionie zamieszkania.

Pracodawcy zatrudniający osoby z zagranicy często organizują możliwość nauki języka duńskiego wraz z wprowadzeniem. Sposób prowadzenia kursów jest mocno zróżnicowany. Niektóre z agencji rekrutacyjnych proponują naukę języka duńskiego przed wyjazdem, w kraju pochodzenia pracownika. Inni organizują intensywne kursy, odbywające się tuż po przyjeździe. Kursy mogą być prowadzone bez przerwy lub w połączeniu z kilkoma stażami. 

W zależności od umiejętności językowych można otrzymać jeden z trzech poziomów nauki języka duńskiego. Każdy kurs odpowiada 1,2 roku pełnowymiarowego kształcenia i może być prowadzony przez 3 lata w szkole lub w firmie. Dodatkowo istnieje wiele innych kursów, które zakładają pewną znajomość języka duńskiego. Tak jest na przykład w przypadku profesjonalnych kursów języka duńskiego w ramach programu szkolenia zawodowego (AMU), do których każdy ma dostęp. 

Program Edukacji Zawodowej (AMU)

Program Edukacji Zawodowej (AMU) obejmuje krótkie kursy podwyższające kwalifikacje. Kursy skierowane są do pracowników wykwalifikowanych i niewykwalifikowanych. Tryb nauczania jest zarówno praktyczny, jak i teoretyczny i może być zorganizowany w pełnym lub niepełnym wymiarze godzin. Większość kursów na AMU jest bezpłatna, inne wymagają jedynie niewielkich kosztów, na przykład w zakresie edukacji pedagogicznej oraz opieki zdrowotnej i społecznej.

Weryfikacja umiejętności

W Międzynarodowej Agencji Edukacji (IU) masz możliwość zweryfikowania swojego wykształcenia i doświadczenia zawodowego oraz ustanowienia jego duńskiego odpowiednika. W Danii niektóre prace przykładowo w sektorze zdrowia i opieki, wymagają licencji na wykonywanie zawodu. Osoby pochodzące z kraju UE, mają możliwość przeniesienia zezwolenia, ale dla osób pochodzących z kraju spoza UE nie ma takich samych możliwości.

Wsparcie finansowe

Istnieje kilka możliwości otrzymania wsparcia finansowego podczas dalszej edukacji. Zależnie od poziomu kształcenia, można ubiegać się o rekompensatę finansową.

  • W ramach wstępnego kształcenia zawodowego przysługuje zasiłek dla ucznia /elevløn/. Osoby powyżej 25-go roku życia mają prawo do dodatku na przyuczenie do zawodu dla dorosłych /voksenelevløn/.
  • Podejmując szkolenie zawodowe w czasie pracy, otrzymuje się normalne wynagrodzenie.
  • Osoby bezrobotne mogą również wziąć udział w programie szkolenia zawodowego. W tym przypadku otrzyma takie same świadczenia od gminy. Podczas nauki w szkole średniej możesz mieć prawo do stypendium edukacyjnego (SU).

Miejsca pracy i szkolenia w usługach technicznych 

Sektor usług technicznych z takimi zawodami jak dozorca budowlany, ochroniarz, ratownik czy kierowca autobusu, jest dużym sektorem publicznym. Pracownicy świadczą w nim różnorodne usługi na rzecz duńskiego społeczeństwa. Ich głównym zadaniem jest spełnienie praktycznych wymogów usług publicznych, na przykład funkcjonowanie szkół, transportu, budynków i gotowości operacyjnej. Pracownicy tego działu są odpowiedzialni za prowadzenie autobusów, monitorowanie i utrzymywanie budynków itp. Choć zadania są głównie praktyczne, ważny jest również kontakt z osobami korzystającymi z usług publicznych. Ponadto dość istotna jest współpraca z wieloma innymi grupami zawodowymi, takimi jak pedagodzy, nauczyciele, asystenci obsługi itp. 

Pracownicy, którzy są zatrudnieni w publicznym dziale serwisu technicznego, mają wiele możliwości dokształcania się dzięki rozbudowanemu programowi kształcenia zawodowego (AMU), w ramach którego istnieje wiele specjalistycznych kursów i szkoleń z zakresu sprzątania, utrzymania nieruchomości i bezpieczeństwa. Większość kursów AMU jest bezpłatna dla uczestników, a jeśli pracodawcy nie wypłacają wynagrodzenia w okresie szkolenia, dostępna jest rekompensata w postaci zasiłku na kształcenie dorosłych (zasiłek AMU), który jest również świadczeniem gminnym. 

Szkolenie podstawowe dla dorosłych (GVU) 

Mając co najmniej 25 lat z doświadczeniem w branży przez co najmniej dwa lata, można wziąć udział w kursie GVU w akredytowanej szkole zawodowej. Wspólnie ze szkołą przygotowuje się tryb kursu i program odpowiedni do doświadczenia. Jeśli w trakcie szkolenia nie otrzymuje się wynagrodzenia, istnieje prawo do dodatku VEU, który jest świadczeniem przyznawanym przez gminę. 

Szkolenie dla dozorców budynków 

Dozorca budynku to osoba wielozadaniowa, zajmująca się wieloma skomplikowanymi zadaniami poza tradycyjnym polem rzemiosła. Typowe miejsca pracy to szkoły, ratusze, biblioteki, domy opieki, sale gimnastyczne i baseny. 

Dla osób do 25 roku życia: szkolenie w średnim szkolnictwie zawodowym dla młodzieży. Kształcenie zawodowe na poziomie średnim dla młodzieży trwa trzy lata i trzy miesiące i może być przerwane szkoleniem i pracą w charakterze pomocnika technika utrzymania ruchu w budownictwie. Kształcenie odbywa się w formie naprzemiennych studiów i praktyk zawodowych.

  • 45 tygodni nauki, w tym komponent podstawowy 
  • 118 tygodni szkolenia w miejscu pracy 

Mając odpowiednie doświadczenie zawodowe, okres szkolenia może być znacznie krótszy. W ciągu dwóch tygodni ustalana jest ocena, jak wiedza praktyczna i teoretyczna wpłynie na czas treningu. 

Szkolenie na ratownika wodnego 

Istnieje również możliwość odbycia szkolenia na ratownika wodnego w ramach służby technicznej, która obejmuje ten zakres czynności ratownika. Można szkolić się na trzech poziomach, a mianowicie jako asystent ratownika medycznego, ratownik medyczny i ratownik medyczny ze specjalnymi kwalifikacjami. 

Szkolenie trwa dwa i pół roku i składa się z połączenia kursów teoretycznych i szkolenia praktycznego, z czego 41 tygodni to kształcenie w szkole. Aby rozpocząć szkolenie, należy spełnić następujące warunki:

  1. Umowa szkoleniowa z pogotowiem ratunkowym
  2. Prawo jazdy klasy B z minimum trzyletnim stażem 
  3. Podstawowe szkolenie zawodowe 
  4. lub inne wykształcenie pomaturalne trwające co najmniej jeden rok 

Dalsze kształcenie na ratownika medycznego 

Warunkiem koniecznym do dalszego kształcenia w zawodzie ratownika medycznego jest posiadanie minimum 18-miesięcznego doświadczenia zawodowego na stanowisku asystenta ratownika medycznego. Szkolenie trwa przez pięć tygodni. Składa się z trzech tygodni nauki teoretycznej i dwóch tygodni szkolenia praktycznego w szpitalu i w karetce. 

Dalsze kształcenie jako ratownik medyczny ze specjalnymi kwalifikacjami 

Warunkiem dalszego kształcenia jako ratownik medyczny ze specjalnymi kwalifikacjami jest posiadanie co najmniej 18-miesięcznego doświadczenia w pracy jako ratownik medyczny.

Przed rozpoczęciem należy ukończyć ośmiotygodniowy moduł nauczania na odległość, a następnie można wziąć udział w pięciotygodniowym teoretycznym i praktycznym programie nauki, rozłożonym na łącznie dziesięć tygodni.

Szkolenie na pracowników ochrony 

Jeśli chodzi o poczucie bezpieczeństwa, to ochroniarze są kluczowym elementem. Ochroniarze to gwarancja, że życie i mienie mieszkańców nie będzie zagrożone. Dotyczy to domów, ale także firm, instytucji i budynków użyteczności publicznej. 

[infografika] W zależności od wieku i doświadczenia istnieją 3 sposoby na zostanie pracownikiem ochrony:

  • Mając mniej niż 25 lat, można podjąć 1,5 roku szkolenia w ramach ponadpodstawowego kursu edukacji młodzieży.
  • Mając powyżej 25 lat i posiadając doświadczenie zawodowe i/lub odpowiedni stopień naukowy, można przystąpić do specjalnie zaprojektowanego modelu nauki w postaci teoretycznej oraz praktyk.
  • Mając ponad 25 lat i co najmniej dwuletnie doświadczenie zawodowe w branży, można wziąć udział w kursie podstawowym dla dorosłych (GVU).

Szkolenie dla kierowców autobusów

Warunkiem koniecznym do uzyskania pracy jako kierowca autobusu jest posiadanie odpowiedniego prawa jazdy. Nie posiadając prawa jazdy odpowiedniej kategorii, można poszukać pracy u przewoźnika lub operatora autobusów, który zdobędzie dla pracownika takie prawo jazdy, wysyłając go na kurs.

Szkolenie na przewodnika ds. klimatu

Pracownicy sektora usług technicznych i ich przełożeni odgrywają ważną rolę i mają wpływ na zużycie energii elektrycznej w gminie. Z tego powodu FOA, we współpracy z AMU, zorganizowała program szkoleniowy na przewodnika ds. klimatu, który koncentruje się na obszarach w miejscu pracy, gdzie można poprawić efektywność energetyczną.

Agencja Edukacji Międzynarodowej (IU)

Agencja ta jest częścią Ministerstwa Nauki, Technologii i Innowacji. Pracuje ona nad globalną mobilnością i współpracą edukacyjną. Agencja Edukacji Międzynarodowej (IU) zapewnia porady, wskazówki i wsparcie obywatelom, instytucjom, organizacjom i przedsiębiorstwom. Ponadto ocenia zagraniczne kwalifikacje i udziela informacji dotyczących uznawania zagranicznego wykształcenia. Obywatel UE może uzyskać bezpłatną ocenę swojej zdolności do pracy w Danii. Jednak za wszelkie tłumaczenia należy zapłacić.

Przeniesienie stażu 

Osoba pochodząca z kraju UE, który jest członkiem funduszu dla bezrobotnych, może przenieść swój staż z kraju ojczystego do Danii. Należy pamiętać, że pracę należy podjąć w ciągu 8 tygodni od zakończenia ubezpieczenia od bezrobocia w kraju ojczystym. W przeciwnym razie traci się prawo do przeniesienia stażu. W przypadku powrotu do kraju pochodzenia można również w ten sam sposób przenieść swój staż z duńskiego ubezpieczenia od bezrobocia do swojego kraju.

Podatki, świadczenia i formalności w Danii

Podatki w Danii obowiązują osobę tam pracującą niezależnie od tego, dla jakiego pracodawcy pracuje. Niezgłoszenie deklaracji podatkowej jest traktowane jak przestępstwo i może skutkować postępowaniem karnym. Obcokrajowcy w Danii mogą skorzystać z różnych ulg. Sytuacja podatkowa zawsze będzie oparta na indywidualnej ocenie, dlatego warto jest skontaktować się z lokalnym urzędem skarbowym.

Karta płatnika podatków

Rozpoczynając pracę w Danii, obowiązkiem jest założenie karty płatnika podatków. Dokument ten wystawiany jest przez władze, a obowiązująca stopa podatkowa zależy od m.in takich czynników, jak:

  • Miejsce zamieszkania
  • Prawo do odliczeń
  • Warunki pracy

Wydanie karty podatkowej nie zakłada uzyskania zezwolenia na pracę. Jeśli osoba nie może przedstawić zezwolenia na pracę, Urząd Skarbowy informuje o tym Urząd do spraw Cudzoziemców, który sprawdza, czy zatrudnienie jest legalne, czy też nie.

Są trzy sposoby wydawania karty podatkowej:

  1. Poprzez osobiste pojawienie się w urzędzie gminy.
  2. Stawienie się urzędu skarbowego w firmie lub zlecenie pracodawcy zgłoszenia pracownika do urzędu skarbowego.
  3. Pracodawca może w imieniu pracownika przesłać niezbędne informacje i dokumenty.

CPR-nummer

Żeby uzyskać CPR-nummer, czyli numer w rejestrze ludności, należy posiadać miejsce stałego zamieszkania i osobiście przedstawić w urzędzie gminy zezwolenie na pracę i pobyt, paszport oraz ewentualnie akt małżeństwa i akt urodzenia dzieci. Warunkiem nadania CPR-nummer jest zezwolenie na pracę i pobyt lub zaświadczenie o miejscu zamieszkania. 

[infografika] Kto musi mieć nadany CPR-nummer?

  • Osoby z innego kraju skandynawskiego lub z UE muszą posiadać numer ewidencji ludności, jeśli zamierzają przebywać w Danii dłużej niż 6 miesięcy.
  • Osoby pochodzące z kraju spoza UE muszą posiadać numer ewidencji ludności, jeśli zamierzają przebywać w Danii dłużej niż 3 miesiące.
  • Urząd skarbowy ma prawo nadać numer identyfikacji podatkowej osobom, które nie kwalifikują się do tego, aby otrzymać CPR-nummer, ale mają w Danii interes podatkowy.

CPR-nummer zapewnia dostęp do karty podatkowej w Danii. Osoby, które mają adres zamieszkania lub przebywają przez co najmniej 6 miesięcy w Danii, muszą płacić podatki, niezależnie od legalności pobytu. 

Świadczenia socjalne

Osoby przebywające legalnie w Danii mają prawo do świadczeń socjalnych tak jak wszyscy inni. W przypadku choroby lub utraty pracy bez ubezpieczenia należy skontaktować się z lokalnym urzędem gminy.

Jeśli pracownik jest delegowany na okres do dwóch lat do innym kraju UE/EOG, może zachować swoje prawa do ubezpieczenia społecznego w kraju, w którym zwykle pracuje. Może to być przykładowo prawo do odszkodowania, jeśli zdarzy się wypadek przy pracy oraz prawo do urlopu macierzyńskiego lub zasiłku chorobowego, czy też zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto, pracownik delegowany ma prawo do świadczeń socjalnych w Danii, o ile spełnia określone kryteria.

Osoba oddelegowana do innego kraju UE lub EOG na okres do dwóch lat może zachować prawo do zabezpieczenia społecznego w kraju, w którym zwykle pracuje. Mogą one obejmować na przykład prawo do odszkodowania w razie wypadku przy pracy, a także prawo do urlopu macierzyńskiego lub świadczeń w razie choroby, lub utraty pracy. Osoba delegowana ma również prawo do świadczeń socjalnych w Danii, o ile spełnia określone warunki.

Duński system opieki społecznej jest oparty na długoletniej tradycji solidarności z najsłabszymi obywatelami. Bezpieczeństwo to jest finansowane przez system podatkowy oparty na zasadzie, że osoby o wyższych dochodach płacą więcej na rzecz społeczeństwa. Zasadniczo Dania oferuje równy system opieki społecznej dla wszystkich, a obywatele mają prawo do takich świadczeń jak opieka nad dziećmi, edukacja, emerytury i system opieki zdrowotnej, który obejmuje bezpłatną opiekę szpitalną, medyczną i nad osobami starszymi.

Świadczenia rodzinne 

Cudzoziemiec z dziećmi, mieszkający w Danii i płacący tam podatki, ma prawo do zasiłku rodzinnego. Jeśli zasiłek na dziecko kraju UE, z którego pochodzi obcokrajowiec, jest wyższy, zasiłek może być nadal wypłacany z tamtego kraju do Danii. Konieczne jest, aby dziecko również mieszkało w Danii i miało numer CPR oraz aby pracownik posiadał NemKonto. Jeśli dziecko nie mieszka w Danii, ale w kraju ojczystym, gmina oceni, czy zasiłek na dziecko będzie nadal wypłacany.

Opodatkowanie i pracownicy przygraniczni 

Pracowników przygranicznych, np. ze Szwecji i Niemiec, obowiązuje w Danii ograniczony obowiązek podatkowy. W takim przypadku pracownik taki podlega pełnemu opodatkowaniu w swoim kraju, ale władze podatkowe w jego kraju mogą obniżyć podatek od tej części jego dochodu, która podlega opodatkowaniu w Danii. Jeśli dochód pracownika podlegający opodatkowaniu w Danii przekracza 75% jego całkowitego dochodu, może on ubiegać się o odliczenia z tytułu wydatków osobistych i rodzinnych na takich samych zasadach, jak osoba zamieszkała w Danii podlegająca pełnemu opodatkowaniu.

Odliczenia podatkowe z tytułu podróży służbowych i zawodowych 

Wydatki związane z podróżami służbowymi mogą być zwracane przez firmę jako świadczenie nieopodatkowane lub mogą być odliczane od dochodu podlegającego opodatkowaniu. Wysokość odliczenia zależy od liczby odbytych wyjazdów w ramach zatrudnienia i jest uzgadniana między pracownikiem a organem podatkowym.

Ulga podatkowa z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych w kraju ojczystym 

Będąc pracownikiem przygranicznym i pracując zarówno w Danii, jak i w swoim kraju, można uzyskać ulgę podatkową w Danii z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w swoim kraju. Pracodawcy muszą poinformować odpowiednie władze w swoim kraju o tych koncesjach. Ponadto pracodawcy zobowiązani są do odprowadzania 30% dochodu pracownika brutto jako składki na ubezpieczenie społeczne.

Pracownik w Danii – mieszkanie i życie codzienne

Będąc nowym członkiem duńskiego społeczeństwa, stajesz się jednym z jego obywateli. Integracja w nowym kraju przebywania jest zawsze wyzwaniem. W Danii znalezienie niedrogiego mieszkania może być skomplikowane, a ceny mogą się znacznie różnić w zależności od części kraju. Takie same przepisy obowiązują zarówno w przypadku, gdy to pracownik organizuje sobie zakwaterowanie, czy pracodawca, inwestor. 

Rynek mieszkań w Danii

Po otrzymaniu pozwolenia na pobyt i pracę oraz dotarciu do Danii znajdzie się wiele nowych rzeczy, które należy uporządkować, aby funkcjonowanie codzienne nie sprawiało trudności. Przede wszystkim trzeba mieć dach nad głową, nie tyle ze względów praktycznych, ile również ze względu na to, że konieczne jest posiadanie adresu zamieszkania, aby otrzymać bilet wstępu do Danii. Niezbędny jest zatem numer w rejestrze ludności, numer CPR, a wraz z nim karta ubezpieczenia zdrowotnego i karta podatkowa. 

Jeżeli jesteś pracownikiem gminy, istnieje możliwość wynajęcia mieszkania w gminnej spółdzielni użyteczności publicznej. Gminy nie są jednak zobowiązane do zapewnienia mieszkań osobom, które pracują i mają możliwość samodzielnego utrzymania się. 

Pracodawcy prywatni mogą również oferować zakwaterowanie, niektórzy organizują je przed przyjazdem pracownika do Danii. Warto zwrócić uwagę na kwotę płaconą za zakwaterowanie zapewnione przez prywatnego pracodawcę. Zdarzały się przypadki, w których prywatne firmy zawyżały czynsz za wynajem mieszkania. Jeśli powstanie podejrzenie, że zapewnione zakwaterowanie jest zbyt drogie lub w złym stanie, osoba która jest członkiem FOA, może skontaktować się z lokalnym oddziałem w tej sprawie. 

Szukając mieszkania do wynajęcia na rynku prywatnym, warto mieć na względzie to, że pułapek może być wiele. To może wydawać się całkiem naturalne, że trzeba opłacić “dopuszczenie” do wynajęcia. Jest to powszechne w innych krajach, takich jak np. Niemcy.

Samochody

Osoby z innego kraju skandynawskiego, mogą od razu używać swojego prawa jazdy w Danii. Obywatele UE mają obowiązek wymienić swoje prawo jazdy na duńskie prawo jazdy. Osoby z kraju spoza UE (z wyjątkiem Japonii, Korei, Szwajcarii i Rosji), muszą zdać kontrolowany egzamin na prawo jazdy, zarówno teoretyczny, jak i praktyczny, zanim będą mogły prowadzić samochód w Danii. 

Jeśli osoba przyjechała do Danii własnym samochodem, musi ponownie zarejestrować swój samochód z duńskimi tablicami rejestracyjnymi, jeśli przebywa w Danii przez rok lub jeśli w ciągu ostatnich 24 miesięcy przebywała w kraju łącznie 365 dni. Urząd skarbowy stwierdza konieczność posiadania nowej tablicy rejestracyjnej i wydaje ją. 

Integracja

Miejsca pracy i związki zawodowe zapewniają, że zagraniczni pracownicy dostosowują się i zgadzają na pobyt w Danii. Najłatwiejszym sposobem na odniesienie korzyści w duńskim społeczeństwie i na  przystosowanie się jest przejęcie odpowiedzialności, poznanie kultury i szybka nauka języka.

Wszyscy potrzebujemy czuć, że nasze życie ma wartość i jakość, że jesteśmy częścią wspólnoty. Dobra płaca i dobre warunki pracy nie zastąpią poczucia bezpieczeństwa na co dzień. Pracodawcy gminni, którzy mają już doświadczenie w rekrutacji pracowników z zagranicy, wiedzą, że jest to problem, gdy nowi pracownicy i ich rodziny nie potrafią odnaleźć się w społeczności.

W wielu miejscach dokłada się wielu starań, aby nowi współpracownicy i mieszkańcy byli zaangażowani i gotowi do pracy z obcokrajowcami, ponieważ wiedzą, że należy poświęcić im szczególną uwagę i troskę, aby zaadaptowali się do środowiska pracy. Jednym ze sposobów, który jest używany, aby to zrobić, jest mentorowanie nowych pracowników. Mentor to kolega, który zna już kraj pochodzenia pracownika i jego umiejętności, więc może go wprowadzić do miejsca pracy i społeczności.

FOA posiada podstawowy plan działania w zakresie integracji cudzoziemców i działa na wielu różnych płaszczyznach. Jednym z nich jest zwiększenie działań informacyjnych dotyczących rekrutacji międzynarodowej. Celem pracy integracyjnej jest lepsze zrozumienie i usunięcie niektórych barier, które mogą pojawić się w procesie adaptacji pracownika i jego rodziny w Danii. Lokalne biuro FOA zajmuje się nie tylko sprawami w pracy, ale także chętnie doradza i pomaga w bardziej osobistych aspektach życia codziennego. Dania jest krajem partnerskim.

Wielu Duńczyków spędza swój wolny czas, biorąc udział w zajęciach sportowych, kulturalnych, społecznych i innych. Dołączenie lub uczestnictwo w grupie zainteresowań jest zawsze dobrym punktem wyjścia do nawiązania dobrych znajomości. Dobrą sugestią jest więc dla przyjezdnych pracowników przyłączenie się do stowarzyszenia, które może istnieć w ich okolicy.

Niezależnie od tego, jak bardzo staramy się zadbać o swój komfort w pracy i ogólnie w życiu codziennym, niestety nie ma recepty, która gwarantowałaby, że to się uda. Integracja z nowym społeczeństwem zawsze będzie osobistym wyzwaniem, które zależy między innymi od sposobu bycia i kultury. Otwarty umysł, ciekawość i nieuprzedzone podejście do nowych rzeczy zawsze otworzy drzwi. Rozpoczęcie nauki języka duńskiego jest najważniejsze, aby stać się częścią duńskiego społeczeństwa. Rozmowa sprzyja zrozumieniu. Umiejętność dialogu jest kluczem do wspólnoty.

Szkoły dla dzieci

Przyjeżdżając z dziećmi do Danii, mają one prawo uczęszczać do przedszkola i szkoły pod pewnymi warunkami:

  • Będąc w Danii dłużej niż 6 miesięcy, dzieci w wieku 7 lat i starsze mają prawo do obowiązkowej edukacji w Danii i mają prawo do uczęszczania do szkół zapewnionych przez gminę.
  • Dodatkowo, w razie potrzeby, dziecku można zaproponować naukę języka duńskiego jako drugiego języka. W praktyce odbywa się to w ten sposób, że dziecko rozpoczyna naukę w tzw. klasie przyjęcia z innymi dziećmi z zagranicy, np. uchodźcami.

Nauka języka ojczystego dla dzieci

Dzieci z krajów UE są uprawnione do nauki języka ojczystego, jeśli w szkole jest 12 uczniów i wykwalifikowany nauczyciel. Nie zawsze jest możliwość zorganizowania takich zajęć w gminie, w której mieszkają, wówczas dzieci mogą zostać przeniesione do innej, pobliskiej gminy. Jako alternatywa dla szkół publicznych, w wielu częściach kraju funkcjonują płatne międzynarodowe szkoły prywatne.

Opieka nad dziećmi 

Obcokrajowiec z dziećmi ma takie same prawa jak każdy inny Duńczyk do opieki nad dziećmi i zajęć pozalekcyjnych. Opieka nad dziećmi nie jest bezpłatna w Danii. W zależności od stanu cywilnego można otrzymać różne dodatki do płatności, a jeśli ma się kilkoro dzieci, można otrzymać zniżkę ilościową. Informacje o możliwościach opieki nad dziećmi można uzyskać, kontaktując się z lokalnym urzędem administracji.

[infografika] Urlop w przypadku choroby dziecka pracownika

  • Po 9 miesiącach pracy w Danii pracownik nabywa prawo do pełnego wynagrodzenia, jeśli jego/jej dziecko zachoruje i nie ukończyło 14 lat w pierwszym dniu choroby. 
  • choroba wymaga hospitalizacji i obecności rodzica 24 godziny na dobę, pracownik ma prawo do 5 dni urlopu płatnego przez firmę.

BHP w Danii

Duńskie przepisy BHP obowiązują niezależnie od rodzaju pracy, jaka jest wykonywana w Danii. Pracodawcy zagraniczni i pracownicy zatrudnieni w Danii mają obowiązek przestrzegania duńskich przepisów BHP i podobnie jak w przypadku duńskich firm, podlegają kontroli przez duńską inspekcję pracy. Pracodawcy i pracownicy podlegają karom za naruszenie zasad BHP.

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

Pracodawca musi zapewnić wszystkim pracownikom pracę w bezpiecznym i zdrowym środowisku, spełniającym wymagania duńskich przepisów BHP. Dlatego obowiązkiem pracodawcy jest nadzorowanie pracy w celu upewnienia się, że jest bezpiecznie zorganizowana. Obejmuje to również informowanie pracowników na temat zagrożeń dla ich zdrowia związanych z pracą oraz szkolenie ich w zakresie bezpiecznego wykonywania pracy.

Obowiązki pracowników w zakresie BHP

Pracownicy muszą przestrzegać instrukcji BHP, na przykład dotyczących operacji maszyn lub obchodzenia się z substancjami niebezpiecznymi. Oznacza to, że muszą nosić rękawice ochronne, sprzęt do ochrony słuchu, maski oddechowe itp. kiedy praca tego wymaga. Pracownicy muszą również przyczyniać się do prawidłowego funkcjonowania systemów bezpieczeństwa. W związku z tym nie wolno im zdejmować osłon ochronnych ani wyłączać wyciągów, a w przypadku wykrycia niebezpiecznych usterek pracownicy zobowiązani są do poinformowania inspektora BHP firmy, przełożonego lub pracodawcę.

Organizacja BHP

Zgodnie z prawem wszystkie firmy zatrudniające co najmniej 10 pracowników są zobowiązane do powołania organizacji BHP, której misją jest dbanie o codzienne bezpieczeństwo i higienę pracy. Organizacja BHP obejmuje przedstawicieli pracowników i kierownictwa.

W zakładach pracy, które zatrudniają mniej niż 10 pracowników, kwestie BHP rozwiązuje się we współpracy pracodawcy z pracownikami. W lokalizacjach tymczasowych i mobilnych miejscach pracy, w tym na budowach, bezpieczeństwo w pracy musi być prawidłowo zorganizowane, jeżeli pracownik zatrudnia więcej niż 5 osób w tym samym miejscu pracy.

Zgodność z przepisami dotyczącymi okresów wypoczynku

Ogólna zasada jest taka, że ​​dzień pracy jest zorganizowany w taki sposób, aby umożliwić pracownikom odpoczynek w wymiarze co najmniej 11 godzin na dobę. Oprócz odpoczynku w ciągu doby pracownicy muszą skorzystać z przynajmniej jednego dnia odpoczynku w tygodniu. Pracownicy są również zobowiązani do przestrzegania przepisów dotyczących wypoczynku.

Rola inspekcji pracy

Duńska Inspekcja Pracy (UIP) jest organem rządowym odpowiedzialnym za monitorowanie przestrzegania duńskiego ustawodawstwa. UIP oferuje również porady dla firm w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Duńskie przepisy BHP dotyczą wszystkich prac wykonywanych w Danii. Pracodawcy mają obowiązek dopilnować spełnienia wymagań prawnych i nadzoru. Pracownicy muszą przestrzegać przepisów BHP. Praca BHP jest wspólnie organizowana i prowadzona przez pracowników i kierownictwo. Inspekcja Pracy nadzoruje czy firmy publiczne i prywatne przestrzegają obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Inspekcje mogą być zapowiedziane lub niezapowiedziane.

Inspekcja pracy może zażądać zmiany warunków niezgodnych z obowiązującymi normami BHP. Jeśli pracownik lub inne osoby nie wywiążą się ze swoich obowiązków wynikających z przepisów BHP, inspekcja pracy może zareagować różnymi środkami, m.in.:

  1. Zakazać kontynuowania działalności do czasu rozwiązania konkretnego problemu BHP.
  2. W trybie administracyjnym zastosować karę grzywny i powiadomić policję o naruszeniu przez pracodawcę lub pracownika przepisów BHP.
  3. Zlecić firmie wprowadzenie odpowiednich zmian w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w określonym terminie.
  4. Polecić firmie zasięgnięcie w tym celu porady zatwierdzonego konsultanta ds. BHP i podjąć odpowiednie działania naprawcze.

W przypadku pojawienia się pytań dotyczących duńskiego środowiska pracy lub zasad delegowania można skontaktować się z Duńską Inspekcją Pracy. Urząd może rozstrzygać m.in. wątpliwości dotyczące pracy z chemikaliami, psychospołeczne aspekty środowiska pracy oraz zapobieganie wypadkom. Można również skontaktować się z Urzędem, gdy pojawią się podejrzenia, że firma naruszyła przepisy obowiązujące w miejscu pracy.

Warunki narzucone przez prawo 

Niektóre warunki pracy są narzucone przez ustawy i rozporządzenia przyjęte przez UE lub Parlament, np.

  • Ustawa urlopowa
  • Ustawa dotycząca bezpieczeństwa i higieny pracy 

Najważniejsze przepisy BHP

  1. Maszyny muszą być obsługiwane bez ryzyka – Maszyny i narzędzia muszą być używane, naprawiane i czyszczone w taki sposób, aby nie naraża pracowników na ryzyko. Jeśli samo korzystanie z maszyny stwarza zagrożenie, należy je w jak największym stopniu zabezpieczyć. Urządzenia te muszą być wyposażone w wyłącznik bezpieczeństwa i instrukcję obsługi.
  2. Unikanie narażenia na kontakt z chemikaliami – Praca z substancjami i materiałami niebezpiecznymi musi być planowana i wykonywana sposób wykluczający niepotrzebnego narażenie. Pracodawca musi ustalić instrukcje obchodzenia się z niebezpiecznymi substancjami i materiałami oraz szkolić swoich pracowników w zakresie właściwych metod.
  3. Ryzyko fizyczne i ergonomia – Unikaj niepotrzebnego ryzyka fizycznego i niezdrowych pozycji pracy. Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie odpowiednich pomocy technicznych, np. podnośników do worków i wózki.
  4. Ekspozycja na hałas – Średni poziom hałasu w ciągu dnia pracy powinien być zminimalizowany i nie przekraczać 85 dB.
  5. Narażenie psychiczne – Narażenie psychiczne może wystąpić we wszystkich rodzajach pracy ze względu na psychologiczne warunki środowiska pracy. Pracodawca musi być tego świadomy i podjąć odpowiednie działania.

Urządzenia socjalne

Urządzenia socjalne to nie tylko wymóg w stałych miejscach pracy. Pracodawca ma również obowiązek zapewnić pracowników na budowach i innych stanowiskach pracy dostęp do toalet, jadalni, wody pitnej, umywalki z bieżącą wodą ciepłą i zimną, szatni, łazienki, a także pomieszczeń sypialnych, jeśli wymaga tego dane miejsce pracy. 

[infografika] Ustawa o środowisku pracy

  • Wszyscy pracownicy pracujący w Danii muszą przestrzegać przepisów duńskiej ustawy o środowisku pracy. 
  • Celem tej ustawy jest zapobieganie wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym. 
  • Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie bezpiecznych i zdrowych warunków pracy.

Pracodawca ma szereg obowiązków, np. obowiązek przekazania pracownikowi instrukcji pracy. Pracownik musi współpracować ze swoim pracodawcą w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto musi nosić osobiste wyposażenie ochronne dostarczone przez pracodawcę.

Co zrobić, jeśli ulegniesz wypadkowi w pracy? 

Istnieją dwa rodzaje urazów związanych z pracą: 

  • Wypadek przy pracy – jest wtedy, gdy osoba doznała urazu fizycznego lub psychospołecznego w wyniku nagłego wypadku przy pracy. Uraz może również wynikać z  narażenia, trwającego do pięciu dni. 
  • Choroba zawodowa – to choroba spowodowana pracą lub warunkami pracy. Choroba może być wynikiem pewnego rodzaju krótkotrwałego lub długotrwałego narażenia, na przykład słuch może zostać uszkodzony po wielu latach pracy w hałasie.

Wypadek przy pracy

Wypadek należy zgłosić w przypadku, gdy pracownik dozna obrażeń w pracy. Pracodawca musi zgłosić to firmie ubezpieczeniowej i duńskiej Inspekcji Pracy nie później niż dziewięć dni po wypadku. Uszkodzenie należy zgłosić, jeśli pracownik nie był w stanie wykonywać swojej normalnej pracy przez co najmniej jeden dzień poza dniem wypadku lub jeśli uraz mógł wywołać u niego trwałe konsekwencje. 

Jeśli istnieje prawdopodobieństwo pozostawania na zwolnieniu lekarskim przez co najmniej pięć tygodni po wypadku, pracodawca musi zgłosić wypadek nie później niż pięć tygodni od jego daty. Drobne obrażenia, takie jak siniak, który nie jest trwały, nie muszą być zgłaszane. 

Firmy są karane za niezgłoszenie wypadku przy pracy. W większości przypadków firma zostanie ukarana karą w wysokości 5000 DKK po raz pierwszy, gdy nie zgłosi wypadku przy pracy. Następnym razem kara wyniesie 10 000 koron duńskich.

Choroba zawodowa

Jeśli pracownik uważa, że zachorował z powodu swojej pracy, a choroba ta jest chorobą zawodową, powinien skonsultować się z lekarzem, który może uznać ją za chorobę zawodową. Lekarz powinien zgłosić jego chorobę jak najszybciej i nie później niż osiem tygodni po stwierdzeniu, że choroba może być spowodowana pracą.

Szczególne okoliczności, w których pracownik powinien zgłosić wypadek przy pracy

Są przypadki, gdy pracownik musi samodzielnie zgłosić wypadek przy pracy. Dotyczy to np. sytuacji, gdy pracodawca nie zamierza zgłosić wypadku oraz sytuacji, gdy pracodawca zbankrutował. W takich przypadkach pracownik może sam zgłosić wypadek, korzystając z elektronicznego systemu powiadamiania EASY, który jest dostępny na witrynie virk.dk.

Odszkodowanie

Aby mieć prawo do odszkodowania lub innej rekompensaty, nabyte obrażenia muszą kwalifikować się jako uraz zawodowy. Wypadek przy pracy lub choroba zawodowa będą uważane za uraz zawodowy tylko wtedy, gdy są spowodowane przez zaniedbania pracodawcy w Danii lub podczas pracy dla niego.

Choroby

Jeśli pracownik zachoruje, zawsze powinien jak najszybciej powiadomić o tym firmę. Zasady co do tego są określone w umowie o pracę. Ze względu na zwolnienie chorobowe w ciągu pierwszych 6 miesięcy zatrudnienia, zasiłek chorobowy otrzymuje się za pośrednictwem gminy. Miejsce zatrudnienia powinno pomóc w tym swojemu pracownikowi. Po 6 miesiącach pracy pracownik ma prawo do pełnego wynagrodzenia przez pierwsze 9 tygodni choroby. Jeśli pracownik doznał obrażeń w swoim miejscu pracy, zawsze powinien skontaktować się z przedstawicielem zakładu pracy, który mu pomoże.

Przedstawiciel ds. Bezpieczeństwa (SR)

Przedstawiciel ds. Bezpieczeństwa jest to osoba wybrana przez pracowników w celu zajmowania się kwestiami środowiskowymi. Gdy w firmie zatrudnione jest więcej niż 10 osób, należy wybrać takiego przedstawiciela. Jeśli wybór nie nastąpi, wtedy funkcję tą pełni kierownik.

Wybór przedstawiciela ds. bezpieczeństwa jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ jest to najłatwiejszy sposób na ochronę interesów pracowników. Jeśli w środowisku pracy występują problemy, jest ono zbyt ciężkie fizycznie lub psychicznie, istnieje możliwość rozmowy z przedstawicielem ds. bezpieczeństwa. Warto pamiętać, że każdy ma prawo do pracy w przyjaznym środowisku pracy. 

Jeżeli przedstawiciel ds. bezpieczeństwa nie został wybrany lub jego odpowiedź nie jest zadowalająca, można wtedy skontaktować się z Inspekcją Pracy. Skarga zostanie rozpatrzona dyskretnie i pozostanie anonimowa dla pracodawcy. Na podstawie skargi inspekcja pracy przeprowadzi wyrywkową kontrolę warunków pracy. Członkowie FOA, zawsze mogą skontaktować się z lokalnym oddziałem, jeśli napotkają jakiekolwiek problemy.

Dania ma długą tradycję pracy nad stworzeniem i utrzymaniem przyjaznego środowiska pracy. Szereg przepisów ustawowych i wykonawczych, które zawsze stawiają ludzi w centrum uwagi, zobowiązują pracodawców do zapewnienia dobrego miejsca pracy, w którym pracownicy mogą wykonywać swoją pracę bez ryzyka wypadku lub urazu.

Ubezpieczenia w Danii

Osoba przebywająca legalnie w Danii nabywa prawo do ubezpieczenia społecznego tak jak wszyscy inni. Należy jednak pamiętać, że jako obcokrajowiec musi mieszkać w Danii przez łącznie siedem lat w ciągu ostatnich ośmiu lat, aby mieć prawo do świadczeń socjalnych lub zasiłków wprowadzających.

Ubezpieczenie na wypadek bezrobocia

Osoba, która straci pracę w Danii, może mieć prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W przeciwieństwie do wielu innych krajów, ubezpieczenie na wypadek bezrobocia w Danii to dobrowolne Można wykupić ubezpieczenie na wypadek bezrobocia w kasie ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, znanej jako „a-kasse”. Wiele kas ubezpieczenia na wypadek bezrobocia jest powiązanych ze związkami zawodowymi.

[infografika] Ubezpieczenie na wypadek bezrobocia

  • W Danii ubezpieczenie na wypadek bezrobocia jest dobrowolne. 
  • Osoby, które chcą być ubezpieczone od bezrobocia, muszą ubiegać się o przyjęcie do duńskiej kasy ubezpieczeń – żądanie takie należy złożyć na piśmie. 
  • Członkiem funduszu mogą zostać tylko osoby zatrudnione w Danii.

Osoby, które były zatrudnione w innym kraju UE/EOG mogą być kredytowane na okres ubezpieczenia, w Danii w celu spełnienia wymogów ubezpieczenia. W tym przypadku zainteresowani powinni:

  • Złożyć wniosek o przynależność do duńskiej kasy ubezpieczeń na wypadek bezrobocia nie później niż 8 tygodni po zakończeniu ubezpieczenia w kraju pochodzenia.
  • Pracować w Danii przez co najmniej 8 tygodni w okresie 12 tygodni.

Ubezpieczenie a obywatele krajów UE/EOG 

Obywatele krajów UE/EOG, którzy od tego czasu przystąpili do duńskiej kasy ubezpieczeń na wypadek bezrobocia, mają te same prawa i muszą spełniać te same warunki co Duńczycy. Obywatele środkowoeuropejskich państw członkowskich UE powinni wiedzieć, że podstawowym warunkiem prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest to, że osoba pozostaje dostępna na duńskim rynku pracy z jednodniowym wyprzedzeniem. Tego warunku nie spełniają osoby, od których wymagane jest zezwolenie na pobyt i pracę w celu wykonywania konkretnej pracy w Danii. 

Obywatele środkowoeuropejskich krajów UE mają prawo do świadczeń dla bezrobotnych i zasiłków tak samo, jak inni pracownicy migrujący, jeśli staną się bezrobotni po co najmniej 12 miesiącach nieprzerwanego zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin pracy w Danii. Zasada ta nie dotyczy pracowników, którzy dobrowolnie opuszczają rynek pracy. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych i pomocy socjalnej zależy również od tego, czy zainteresowana strona spełnia inne wymagania prawne o powszechnym zastosowaniu.

Ubezpieczenie OC/NNW

Pracodawca zatrudniający pracownika jest prawnie zobowiązany do wykupienia ubezpieczenia wypadkowego, które chroni go w razie wypadku w ciągu dnia pracy. Pracownik powinien upewnić się, że jego pracodawca ma ważną umowę ubezpieczeniową. Jeśli osoba pracująca w Danii potrzebuje ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej i NNW poza godzinami pracy, warto rozważyć  wykupienie ubezpieczenia gospodarstwa domowego. Istnieje możliwość ochrony przez umowę ubezpieczenia zawartą w kraju pochodzenia. 

Usługi zdrowotne 

Dostęp do usług zdrowotnych, obejmujących lekarzy, specjalistów, opiekę stomatologiczną dla dzieci, opiekę zdrowotną i hospitalizację, jest związany z numerem CPR. Mając ten numer, można korzystać z tych usług zdrowotnych tak samo swobodnie jak każdy inni obywatele Danii. Pracownicy przygraniczni również mogą korzystać z duńskiego systemu opieki zdrowotnej, nawet jeśli nie mieszkają w Danii. 

Istnieje możliwość otrzymania  specjalnej karty ubezpieczenia zdrowotnego, którą należy co roku odnawiać. Wydział zdrowia w kraju ojczystym składa wniosek o wydanie specjalnej karty ubezpieczenia zdrowotnego w gminie, w której znajduje się siedziba pracodawcy. Niektóre usługi zdrowotne nie są bezpłatne. Płaci się za własne leczenie, na przykład u fizjoterapeutów, kręgarzy i dentystów.

W przypadku utraty pracy

Jeśli osoba straciła pracę, ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli była ubezpieczona jako bezrobotny w ciągu ostatniego roku i pracowała w pełnym wymiarze godzin przez co najmniej 52 tygodnie w ciągu ostatnich trzech lat.

Będąc zatrudnionym w niepełnym wymiarze godzin, trzeba wypracować odpowiednie godziny pracy na cały etat, aby zakwalifikować się do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Aby kwalifikować się do otrzymania zasiłku komunalnego, musisz być bezrobotny, ale zdolny i gotowy do podjęcia innej pracy. Oznacza to, że jako osoba bezrobotna musisz aktywnie starać się o znalezienie pracy. Dokładna definicja „aktywnego poszukiwania pracy” jest obecnie przedmiotem dyskusji w Danii, ale w przypadku utraty pracy nadal można otrzymać wsparcie z Funduszu Ubezpieczeń od Bezrobocia.

Zwolnienie podczas szkolenia 

W przypadku zwolnienia w trakcie szkolenia, na przykład z powodu niezaliczonych praktyk ze względu na braku znajomości języka duńskiego i różnic kulturowych, możesz otrzymać zasiłek na okres przejściowy – do trzech miesięcy – do czasu, gdy będziesz mógł ponownie przystąpić do szkolenia lub praktyki.

Emerytura w Danii

Prawo do duńskiej emerytury nabywa się po 5 latach pobytu w Danii – nie muszą być to lata przepracowane. Wysokość duńskiej emerytury obliczana jest według wzoru: 

Wysokość pełnej emerytury x liczba lat pobytu w Danii / 40 = wysokość przysługującej emerytury

Wysokość duńskiej emerytury

Obecna wysokość pełnej emerytury wynosi 13 250 DKK (7 630 zł) brutto miesięcznie dla osoby samotnej lub 9 780 DKK (5 630 zł) brutto miesięcznie dla osoby w związku. Obecnie z emerytury mogą korzystać osoby powyżej 65 roku życia, ale w 2022 roku wiek emerytalny zostanie podniesiony do 67 lat. Aktualnie po 5 latach w Danii można liczyć na emeryturę w wysokości około 650-900 zł miesięcznie.

Wcześniejsza emerytura 

Wcześniejsza emerytura to pojęcie rzadko spotykane poza Danią. Wcześniejsza emerytura jest dobrowolnym programem emerytalnym dla członków systemu ubezpieczeń od bezrobocia. Program umożliwia częściowe lub całkowite wycofanie się z rynku pracy od 60 roku życia. Wcześniejsza emerytura wymaga 30 lat członkostwa w funduszu ubezpieczeń od bezrobocia. Osoba, która ma mniej niż 30 lat i planuje osiedlić się i pozostać w Danii w późniejszych latach, może zwrócić się z prośbą o informacje do kasy ubezpieczeń od bezrobocia.