JAK ZATRUDNIĆ PRACOWNIKA W DANII?

Dania jest krajem, który daje wiele możliwości zatrudnienia dla obcokrajowców. Jako członek Unii Europejskiej Dania ma wiele uproszczonych procedur dotyczących zatrudnienia. Jest to bardzo korzystne dla każdego pracownika oraz dla pracodawców. Sprzyja to podróżom w celach zarobkowych. Dania oferuje wiele miejsc pracy niemal w każdej dziedzinie: budownictwo, przemysł, handel, praca biurowa. Duże braki kadrowe sprawiają, że szczególnie poszukiwani są pracownicy o wyższym wykształceniu oraz o specjalistycznych umiejętnościach. Dania jest krajem, który chętnie przyjmuje pracowników z innych krajów. Wysokie zarobki bardzo zachęcają wielu ludzi do pracy w tym kraju. Mimo wysokich kosztów życia możliwe jest zaoszczędzenie dużej sumy. Wszystko to sprawia, że jest to bardzo dobre miejsce do podjęcia pracy.

Formalności przed przyjazdem do Danii

Każdy wyjazd za granicę należy dobrze przygotować. Wiele spraw formalnych można załatwić będąc jeszcze na terenie Polski. Najważniejszą sprawą jest przygotowanie dokumentów. Dania jest członkiem Unii Europejskiej, więc jedynym dokumentem potrzebnym do przyjazdu jest dowód osobisty. Jeżeli planowany jest pobyt na okres do 3 miesięcy nie trzeba mieć wizy ani pozwolenia na pobyt na terenie kraju. Jeżeli jednak czas pobytu w Danii przekroczy 3 miesiące należy zdobyć świadectwo rejestracji oraz pozwolenie na pobyt. Jest to możliwe do uzyskania gdy pracujemy już od jakiegoś czasu w Danii. Pozwolenie na pobyt otrzymuje się średnio po 2 miesiącach od złożenia wniosku. Pozwolenie to jest wydawane na około rok czasu, ale nie dłużej niż obowiązuje umowa o pracę. Jeśli pracodawca się zmienił pracownik ma obowiązek przedłużyć pozwolenie na pobyt.

Kolejną istotną sprawą jest znajomość języka. Język duński jest niezbędny by wykonywać pracę w zespole lub jako np. przedstawiciel firmy. Znajomość języka angielskiego lub niemieckiego może być pomocna, jednak bardziej ceniona jest znajomość duńskiego.

Tak samo ważna jest znajomość prawa, jakie obowiązuje w Danii. Już starożytni Rzymianie wiedzieli, że nieznajomość prawa szkodzi. Warto zapoznać się z ustawami i aktami prawnymi, zwłaszcza, że w Danii nie ma kodeksu pracy. Dużą rolę w tym kraju odgrywają związki zawodowe. Więcej informacji na ten temat znajduje się w akapicie “prawo pracy”.

Następną rzeczą jest znalezienie oferty pracy. Jest wiele metod poszukiwania odpowiedniego stanowiska. Pomocne może też być skorzystanie z duńskiego urzędu pracy (Publicznej Służby Zatrudnienia). Ważne jest, by sprawdzić wiarygodność oferty. Bezpieczeństwo jest najważniejsze przy wyjeździe za granicę. Wszelkie wątpliwości oraz pytania warto skonsultować.

Przydatna jest też wiedza, gdzie znajduje się ambasada Polski w Danii. Jest to bez wątpienia miejsce, gdzie można się udać po pomoc.

Istnieje możliwość przyjazdu do Danii wraz z rodziną, jednak należy przedstawić dokument potwierdzający pokrewieństwo np. akt urodzenia lub ślubu.

Przed przyjazdem warto postarać się o uzyskanie EKUZ – Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego, numeru ewidencji personalnej CPR, karty zdrowia oraz karty podatkowej. Są to niezbędne formalności przy podejmowaniu pracy w Danii. Jeżeli jednak nie uda się tego zrobić przed wyjazdem należy uzyskać wszystkie te dokumenty od razu po przyjeździe do kraju.

Aby pracodawca mógł wypłacać pensje potrzebne będzie konto w banku. Pracownik ma dwie możliwości: założyć konto w duńskim banku lub używać zagranicznego konta w duńskim systemie bankowym. Kolejną przydatną rzeczą jest podpis elektroniczny.

Prawo pracy

PRAWO PRACY
Dania nie posiada kodeksu pracy. Jest to ważna informacja, ponieważ mimo to istnieje wiele praw pracownika oraz ustaw i przepisów regulujących zatrudnienie w tym kraju. Mają one duże znaczenie i należy je znać. Oto kilka najważniejszych ustaw regulujących zasady zatrudniania w Danii:

  • Ustawa o przedsiębiorstwach
  • Ustawa o przedsiębiorstwach prywatnych
  • Ustawa o rachunkowości przedsiębiorstw
  • Ustawa o podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej w celach zarobkowych
  • Ustawa o spółkach akcyjnych

Dużą rolę w Danii grają związki zawodowe. Pracodawca nie może uniemożliwić pracownikowi członkostwa w związku zawodowym. Jeżeli pracodawca podpisał umowę ze związkiem zawodowym to jest zobowiązany do przestrzegania ustaleń umowy podczas sporządzania umów o pracę z pracownikami.

Podstawową zasadą prawa pracy w Danii jest konieczność zawarcia umowy o pracę w formie pisemnej. Pracodawca ma obowiązek dostarczyć umowę w ciągu miesiąca od rozpoczęcia pracy. Pracownik ma prawo do otrzymania kopii umowy. Brak umowy o pracę, czyli tak zwana praca na czarno grozi grzywną lub nawet pozbawieniem wolności na rok.

Ważna zasadą jest , aby zagraniczni pracownicy byli traktowani tak samo jak pracownicy duńscy.

Zazwyczaj w ciągu tygodnia w Danii pracuje się 37 godzin. Możliwe są też nadgodziny. Należy szczegóły uzgodnić z pracodawcą w czasie sporządzania umowy. Wszystkie nadgodziny muszą być odpowiednio opłacone. W ciągu tygodnia można pracować maksymalnie 48 godzin. Jeżeli praca wykonywana jest w nocy maksymalny czas jej trwania to 8 godzin. Czas wolny w ciągu dnia powinien wynosić minimum 11 godzin a w tygodniu obowiązkowo jeden dzień wolny. Długość przerw w ciągu dnia zależy od długości pracy oraz jej charakteru.

Pracownik może być zobowiązany do pozostania do dyspozycji pracodawcy. W zależności od tego, czy znajduje się on wtedy w miejscu pracy czy nie można ten czas liczyć jako czas wolny lub nie. Jeżeli pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w miejscu pracy nie można uznać tego czasu jako czas wolny. Gdy pracownik przebywa poza miejscem pracy jest to czas wolny, z wyjątkiem czasu, gdy wykonuje on pracę. Pracownik ma prawo do przerwy w pracy. Jej łączny czas może wynosić maksymalnie 1 godzinę i nie może być którzy niż 0.5 godziny.

Pracownik ma prawo do urlopu. Szczegóły dotyczące urlopu powinny być opisane w umowie o pracę. Średnio pracownikowi przysługuje 5 tygodni urlopu w ciągu roku. Rok urlopowy w Danii trwa od 2 maja do 30 kwietnia kolejnego roku. Wynagrodzenie za urlop jest opłacane z kasy urlopowej. Jeśli pracownik nie przepracował całego roku ma prawo tylko do części dni urlopowych. Ta część jest wyliczana według wzoru 1 miesiąc pracy=2,28 dnia urlopowego. Możliwe jest ustalenie z pracodawcą wykorzystanie urlopu z poprzedniego roku, gry nie został on wykorzystany.

W przypadku choroby pracownika pracodawca ma obowiązek opłacić pierwsze 21 dni zwolnienia chorobowego w ramach zasiłku chorobowego. O chorobie należy powiadomić pracodawcę pierwszego dnia choroby. Po 21 dniach zasiłek jest opłacany przez gminę. Wynosi on 90% stawki, jaką otrzymywał pracownik. Zasiłek chorobowy może być wypłacany maksymalnie przez rok. Pracownik ma obowiązek ustalenia szczegółów powrotu do pracy po zwolnieniu lekarskim, które trwało dłużej niż 4 tygodnie.

Zarówno ojciec jak i matka mają prawo do urlopu rodzicielskiego. Możliwe jest podzielenie urlopu między rodziców jak i przypisanie całości urlopu dla jednego rodzica. To samo tyczy się urlopu macierzyńskiego. Wszystko to należy ustalić z pracodawcą.

Gdy zdarzy się wypadek przy pracy pracownik ma prawo do odszkodowania. Aby się o nie ubiegać należy uzyskać zaświadczenie lekarskie o poniesionych obrażeniach. Jest to niezbędny dokument. Można go uzyskać zarówno u lekarza w Danii jak i w Polsce.

Wypłata

Wypłata jest naliczana według ustaleń umowy o pracę. Możliwe jest wynagrodzenie za miesiąc, dzień lub godzinę. Sposób i czas przekazania wypłaty również powinien znajdować się w umowie. Kolejnym dokumentem, który ma znaczący wpływ na wysokość wypłaty jest umowa zbiorowa pracodawcy.

Na wypłatę składa się kilka kwot. Najważniejsza z nich to płaca za pracę w miesiącu oraz za nadgodziny. Kolejnymi elementami są składki emerytalne oraz wynagrodzenia za dni ustawowo wolne od pracy oraz za dni urlopowe. Możliwe też są różne dodatki, takie jak dodatek za zmianę grafiku, za pracę w nocy, w święta, w systemie zmianowym, za pracę poza normalnym miejscem pracy (podróże służbowe). Pracownik ma też prawo do wynagrodzenia za pierwszy dzień opieki nad chorym dzieckiem, za urlop macierzyński, za czas choroby, która jest poza zasiłkiem chorobowym.

LØN UNREGNER – miesięczne wynagrodzenie brutto

UDBETALT – kwota netto

Umowa o pracę

Umowa o pracę jest najważniejszym dokumentem, jaki posiada się podczas pracy za granicą. Podczas sporządzania umowy należy dopilnować, aby zawierała wszystkie niezbędne informacje oraz dodatkowe ustalenia między pracownikiem a pracodawcą. Każda umowa o pracę musi zawierać dane o pracowniku i pracodawcy/firmie, która go zatrudnia, dokładny opis wykonywanej pracy i zakres obowiązków, miejsca pracy. Ponadto umowa powinna zawierać informacje o wynagrodzeniu (wysokość pensji, sposób i czas przekazania wynagrodzenia), godzinowym wymiarze pracy oraz o czasie, na jaki jest zawierana. Możliwe jest zawieranie umowy tymczasowej lub na czas nieokreślony. Warto też zapisać w umowie dodatkowe informacje o prawie pracownika do urlopu, o składkach emerytalnych i ubezpieczeniach, o nadgodzinach oraz o dodatkowych prawach i obowiązkach pracownika. Jeśli przyszła praca będzie wymagała wyjazdów służbowych warto opisać w umowie warunki zakwaterowania oraz wyżywienia.

Umowa o pracę powinna też zawierać informacje o umowach zbiorowych, jakie podpisał pracodawca. Jest to istotne, ponieważ umowa zbiorowa określa wiele aspektów zatrudnienia. Pracodawca ma obowiązek ich przestrzegać. Więcej informacji na temat związków zawodowych znajduje się w akapicie „związki zawodowe w Danii”.

Podatki, składki i ubezpieczenia

Pracodawca ma obowiązek odprowadzać podatki od wynagrodzenia pracownika. Ich wysokość zależy od wielu czynników. Najważniejsze z nich to warunki oraz miejsce pracy. Wszystkie podatki należy odprowadzać w Danii. Pracownik od razu po rozpoczęciu pracy powinien założyć kartę płatnika podatków oraz uzyskać numer identyfikacji podatkowej (Skate CPR).

W Danii obowiązują różne zdolności podatkowe. Od tej zdolności zależy ilość ulg podatkowych przysługujących pracownikowi. Zdolność podatkowa zależy od miejsca stałego zamieszkania, miejsca pracy, miejsca zamieszkania partnera/małżonka. Dodatkowe odliczenia od podatku mogą zostać przyznane, gdy pracownik: dojeżdża do pracy ponad 12 km w jedną stronę, pracuje tymczasowo, często zmienia miejsce pracy lub gdy jego miejsce zamieszkania jest zbyt daleko od miejsca pracy, by przebywać tam na co dzień.

Kolejnym obowiązkiem pracodawcy jest ubezpieczenie pracownika od następstw wypadków przy pracy. Każdy wypadek musi być zgłoszony do odpowiedniej instytucji (Arbejdskadestyrelsen).

Składka urlopowa jest odprowadzana od pensji pracownika. Wynosi ona 12,5% od kwoty brutto. Pracownik ma możliwość ubiegać się o zwrot składki urlopowej, jeśli nie wykorzystał urlopu w danym roku urlopowym. Informacja o wysokości tej kwoty może być zawarta w rozliczeniu wypłaty.

Emerytura przysługuje pracownikowi po 5 latach przebywania na terenie Danii. Od 2022 wiek emerytalny to 67 lat. Wysokość emerytury przysługującej pracownikowi można obliczyć według wzoru: wysokość pełnej emerytury x liczba lat pobytu w Danii/40. Wysokość składki emerytalnej wynosi 8% kwoty wynagrodzenia brutto.

Istotną kwestią są też ubezpieczenia zdrowotne. W Danii jest możliwy wybór spośród wielu rodzajów ubezpieczeń. Najpopularniejsze z nich pokrywa koszty niektórych leków, transportu karetką do szpitala, części zabiegów dentystycznych. Możliwe są dodatkowe ubezpieczenia, które umożliwiają bezpłatną opiekę specjalistyczną.

Związki zawodowe w Danii

Związki zawodowe w Danii stanowią znaczną część wszystkich zatrudnionych w tym kraju. Głównym zadaniem związków zawodowych jest czuwanie nad prawami pracowników oraz nad przestrzeganiem umów, zarówno między pracownikiem a pracodawcą, jak i między związkiem a pracodawcą.

Umowy zbiorowe, zawierane między związkami zawodowymi a pracodawcami regulują takie kwestie jak okres wypowiedzenia umowy o pracę, maksymalną liczbę nadgodzin, wynagrodzenie za nadgodziny, płaca minimalna w danej branży.